BEELD/VERHAAL. AZ Zeno in Knokke-Heist (AAPROG, Boeckx & B2Ai)

BLIKVANGER

Bij het binnenrijden van Knokke is het ziekenhuis de blikvanger. AZ Zeno is ook een revalidatiecentrum, zorghotel, polikliniek, auditoria, evenementenruimte en helihaven. Het staat als één volume met veel glas en kleur in het landschap.

LE CORBUSIER OF RENE MARGRITTE

Het tijdelijk ontwerpteam AAPROG, Boeckx en B2Ai doorbreekt het traditionele ziekenhuisontwerp van grote monotone blokken en steriel lange gangen. Zoals “les pilotis” van Le Corbusier tillen de kolommen het gebouw op uit het landschap. De vrije begane grond is “un plan libre”: vrij voor de natuur en een uitnodigend onthaal.

Zelf stellen de ontwerpers dat het ziekenhuis geïnspireerd is op het surrealistisch werk van René Magritte: "Ceci n'est pas un hôpital". Meer dan verwijzend naar het werk van deze Belgische schilder, lijkt me het gebouw eerder futuristisch: een gigantisch ruimteschip. Gekleurde lamellen in de dubbele glasgevel contrasteren fris met het groene landschap.

ONTWERPFILOSOFIE

Het ziekenhuis wordt in het voorjaar van 2018 in gebruik genomen. Het wint meteen de World Architecture Festival Award in de categorie “completed building - health” en in 2020 de European Architecture Award in de categorie “health”.

De ontwerpfilosofie (biophilic design) staat voor de integratie van de natuurlijke elementen en processen in de gebouwde omgeving die de menselijke gezondheid verbeteren. Zo focust AZ Zeno op het evenwicht tussen medische functie, geruststellend comfort en sociale interactie. De omgevingsfactoren die belangrijk zijn in het genezingsproces van de patiënten zijn nauwkeurig uitgewerkt: aangename zichten, nabijheid van de natuur, dag- en zonlicht, kleurrijke contrasten, natuurlijke materialen, organische vormen,…

OVERGEDIMENSIONEERD

In de centrale ontvangstruimte vloeien binnen en buiten naadloos in elkaar over. De doorlopende glaswanden zuigen de natuur binnen; ze maximaliseren de uitzichten op het landschap. De patio’s brengen het licht tot in het centrum vna het gebouw - zelfs tot in de ondergrondse lokalen; ze verbinden de omliggende ruimten. Met de vlotte doorstroming tussen de publieke ruimten en de zorgruimten voelt het onthaal heel ruim aan. Deze schijnbare overmaat geeft de patiënten en de bezoekers een gevoel van vrijheid en rust, van spontane verwelkoming.

De overheersende witte achtergrondkleur die staat voor hygiëne, versterkt dit ruimtegevoel. Subtiel kleurrijke grafieken op kolommen en wanden trekken welwillend onze aandacht. Ook de beglazing, de metalen bekledingen en het water in de binnentuin spiegelen de ruimte tot een alomvattend geheel.

NIET ZIEK OF ZUCHTIG

Heel de architectuur straalt zorg uit. Alsof het AZ zelf een patiënt is. Zelfs als je geen verkeerde medicatie genomen hebt, zelfs als je niet ziek of zuchtig bent, is AZ Zeno uitnodigend en inspirerend. Het alledaagse is er onverwacht boeiend!

Gie Bresseleers is architect en fotograaf. In zijn columnreeks BEELD/VERHAAL verweeft hij fotografie en persoonlijke verhalen tot een unieke kijk op bijzondere projecten wereldwijd.