Bouwen op data: laserscanning als sleutel tot kwaliteit en rendement

Volgens Marc Heylen, zaakvoerder van 3ES, ligt de kracht van laserscanning in het creëren van één objectieve digitale referentie die ontwerp, uitvoering en werfopvolging met elkaar verbindt. Dat vertaalt zich in minder fouten en meer grip op het bouwproces.

Digitalisering: meer dan software alleen

Digitalisering wordt in de bouw vaak herleid tot BIM of nieuwe softwaretools, maar volgens Marc Heylen begint het verhaal veel vroeger. “Zonder correcte basisdata blijft elk digitaal proces wankel”, zegt hij. “Uit kostenoverwegingen wordt er nog dikwijls gekozen voor traditionele opmetingen, maar die zijn helaas vaak onvolledig of onnauwkeurig, zeker bij bestaande gebouwen.”

Een digitale transformatie start daarom met een betrouwbare vastlegging van de bestaande toestand. Laserscanning maakt het mogelijk om gebouwen snel en gedetailleerd te registreren, nog voor het ontwerptraject aanvangt.

Van fysieke realiteit naar digitale puntenwolk

Bij 3D laserscanning wordt een gebouw omgezet in een puntenwolk: een uitgebreide driedimensionale dataset die de volledige geometrie van het gebouw bevat. De puntenwolk vormt de basis voor 2D-plannen of 3D-modellen en kan aangevuld worden met details die in klassieke opmetingen vaak ontbreken, zoals stopcontacten, radiatoren, lichtpunten, buitenkraantjes of kleine niveauverschillen. Die nauwkeurigheid is niet alleen relevant voor ontwerpers, maar ook voor aannemers en uitvoerders die afhankelijk zijn van correcte informatie om fouten te vermijden.

Marc merkt bovendien dat laserscanning steeds vaker als objectieve referentie fungeert bij discussies over maatvoering. In projecten waar verschillende meetmethodes tot afwijkingen leiden, biedt de puntenwolk een neutrale basis waarop alle partijen zich kunnen beroepen.

Virtuele werf, tastbare efficiëntiewinst

Een bijkomend voordeel van digitale modellen is de mogelijkheid om de werf virtueel te bezoeken. Via cloudplatformen kunnen alle betrokken partijen, van architect tot aannemer, dezelfde dataset raadplegen, zonder zich fysiek te moeten verplaatsen. Dat leidt tot aanzienlijke tijd- en kostenbesparingen, een niet onbelangrijk voordeel in het competitieve ondernemingslandschap van vandaag.

“Een klassiek werfbezoek brengt aanzienlijke kosten met zich mee door verplaatsingen en tijdverlies, terwijl digitale cloudoplossingen een laagdrempelige en schaalbare manier bieden om dezelfde informatie te raadplegen. Wie durft te kiezen voor digitalisering en deze werkwijze omarmt, merkt dat de initiële investering zich snel terugverdient en op termijn zelfs een hoog rendement oplevert, zowel financieel als organisatorisch”, vertelt Marc. “Zeker omdat de dataset blijft bestaan en doorheen heel het bouwproces kan worden gerecycleerd, ongeacht de looptijd van het project.”

Fundament voor BIM en kwaliteitscontrole

Binnen een BIM-traject levert laserscanning de eerste, cruciale dataset. De puntenwolk wordt vertaald naar een BIM-model dat fungeert als gedeeld beheers- en communicatieplatform voor alle betrokken partijen. “Wij zitten helemaal aan het begin van dat proces,” zegt Marc. “Een BIM-model moet de realiteit weergeven zoals ze is, inclusief scheefstanden en afwijkingen. Zeker bij bestaande gebouwen is niets perfect recht.”

Ook tijdens de bouwfase blijft scanning relevant. Door nieuwe gevels, prefabstructuren of technische installaties te scannen, kan gecontroleerd worden of alles correct aansluit voor verdere prefabricatie of afwerking. Zo ondersteunt laserscanning het BIM-proces niet alleen in ontwerp, maar ook als objectieve kwaliteitscontrole tijdens de uitvoering.

Naar een datagedreven bouwsector

Volgens Marc Heylen staat de sector nog maar aan het begin van deze evolutie. Automatisering, robotisering en continue monitoring zullen de kostprijs van scanning verder doen dalen en de impact vergroten. Wie vandaag al durft inzetten op betrouwbare digitale data, bouwt niet alleen efficiënter, maar ook duurzamer en met meer rendement.