Dierendonckblancke herbestemt voormalige jongensschool in Lievegem tot collectief woonproject
In Zomergem hebben Dierendonckblancke architecten de voormalige gemeentelijke jongensschool omgevormd tot het collectief woonproject Dreef 10. Als een van de twee winnaars van de Oost-Vlaamse Erfgoedprijs 2025, die dit jaar focust op architectuur en herbestemming, werd het project bekroond vanwege de kwalitatieve herbestemming van lokaal patrimonium. In opdracht van de gemeente Lievegem is een site gecreƫerd die vijftien wooneenheden combineert met het behoud van de historische identiteit van de school.
Het ontwerp stelt het behoud van de vroegere speelplaats centraal. Deze ruimte is in ere hersteld en voorzien van enkele grote bomen. De centrale plek fungeert als het collectieve hart van het project; alle woningen hebben hier hun voordeur, wat interactie tussen bewoners en een veilige speelomgeving voor kinderen stimuleert. Om de speelplaats autovrij te houden, zijn alle parkeerplaatsen vooraan op de site gebundeld. In diezelfde zone is een kleinere gemeenschappelijke overdekte buitenruimte voorzien voor collectief gebruik.
Renovatie en nieuwbouw
De architecturale ingreep maakt een duidelijk onderscheid in de behandeling van de bestaande volumes. Twee hogere bestaande gebouwen, waaronder de voormalige onderwijzerswoning, zijn grondig gerenoveerd. Deze volumes bieden nu plaats aan respectievelijk twee woningen en drie appartementen met een toevoeging van eigentijdse accenten zoals terrassen en nieuwe materialen. Andere lagere schoolgebouwen op de site konden niet gered worden en zijn vervangen door acht nieuwbouwwoningen die de schaal van het voormalige gebouw benaderen. Deze nieuwe eenheden beschikken elk over een private tuin, waardoor een gradatie in buitenruimtes ontstaat tussen privaat en collectief.
Nieuwe luifel
Een cruciaal element in het ontwerp is de nieuwe verbindende luifel aan de woningen langs de kant van het binnenplein. Deze luifel fungeert als een zachte overgang tussen de private woningen en de collectieve speelplaats. Centraal op die koer bevindt zich een buurthuis dat dient als overdekte gemeenschappelijke ruimte voor buurtfeestjes en dergelijke. De materiaalkeuze en detaillering van de nieuwe volumes contrasteren met de baksteenarchitectuur van de gerenoveerde vleugels.
Elementen van voordien
De transformatie had als doel om de elementen die voor karakter zorgen te behouden en te vernieuwen waar nodig. Om de site toegankelijk te maken voor hulpdiensten moest het voormalige speelplein grotendeels verhard worden. Die verharding wordt gebroken door groen dat tussen de voegen door komt. De jury waardeerde hoe de architecten de typologie van een schoolgebouw hebben vertaald naar een hedendaags collectief woonmodel . Door de parkeerfaciliteiten aan de rand te groeperen en de centrale open ruimte in ere te herstellen, blijft de ziel van de voormalige onderwijsinstelling bewaard in een nieuwe wooncontext.