Groen voor Grijs: Vergroening als investering in een gezondere toekomst
-
© Talea
-
© Talea
-
© Talea
In de tweede aflevering van de podcastreeks Groen voor Grijs, een initiatief van Talea in samenwerking met Palindroom, gaan Vlaams Bouwmeester Véronique Claessens, haar voorganger Leo Van Broeck en gewezen schepen van Hasselt Marc Schepers in gesprek over de toekomst van onze publieke ruimte. Een centraal punt in hun debat is de economische waardering van natuur. Samen met moderator Rik Neven (Palindroom) bespreken zij of de baten van een klimaatbestendige omgeving opwegen tegen de investeringen.
Het debat over de financiering van groen wordt vaak bemoeilijkt door de krachten die in een stedelijke omgeving spelen. Marc Schepers erkent dat financiële en electorale belangen de besluitvorming vaak in de weg staan, zeker wanneer parkeerplaatsen moeten wijken voor bomen. Hij stelt vast dat "een burger op korte termijn aan zichzelf denkt, terwijl een politicus normaal gezien op de middellange of lange termijn denkt in het algemeen belang." Dat spanningsveld maakt volgens hem dat het niet gemakkelijk is om op groen en op mobiliteit te schakelen als bestuurder.
"Een burger denkt op korte termijn aan zichzelf, terwijl een politicus normaal gezien op de middellange of lange termijn denkt in het algemeen belang. Dat spanningsveld maakt ook dat het niet gemakkelijk is om op groen en op mobiliteit te schakelen als bestuurder."
Naast de politieke afweging wijst Schepers op de rol van de private sector. Hij vindt het logisch dat projectontwikkelaars bijdragen aan de vergroening van het openbaar domein, aangezien hun projecten daardoor simpelweg meer waard worden. Als de overheid een duidelijke visie biedt, vindt ze volgens hem sneller ondernemers die bereid zijn om terug te investeren in de maatschappij.
Maatschappelijke baten en leefbaarheid
Véronique Claessens benadrukt dat we bij dergelijke investeringen het hele plaatje moeten bekijken. Hoewel ingrepen in de publieke ruimte geld kosten, leveren ze indirecte maatschappelijke baten op die essentieel zijn voor de leefbaarheid van de stad. Voor haar is het creëren van een hefboom voor sociale cohesie geen bijzaak, maar een kerntaak van de overheid. "Als je kijkt hoe een investering in publieke ruimte een hefboom kan zijn voor sociale cohesie in een buurt, ja, dan moeten we daar toch niet over discussiëren of dat nodig is of niet?" verklaart de bouwmeester.
"Als je kijkt hoe een investering in publieke ruimte een hefboom kan zijn voor sociale cohesie in een buurt, ja, dan moeten we daar toch niet over discussiëren of dat nodig is of niet? Dat is toch een basistaak van de overheid?"
Hoewel deze baten vaak moeilijk te kwantificeren zijn, ziet Claessens een trend waarbij academici dit discours meer op de voorgrond plaatsen. Ze stelt vast dat mensen gelukkiger worden van dergelijke ingrepen en dat de mentale gezondheid toeneemt. Dat zijn stuk voor stuk zaken die de waarde van een buurt bepalen.
Besparen door de natuur haar gang te laten gaan
Leo Van Broeck plaatst echter een belangrijke kanttekening bij de automatische koppeling tussen vergroening en hoge kosten. Hij stelt dat het narratief deels fout is, omdat vergroening vaak helemaal niets hoeft te kosten. "In de helft van de gevallen moet je wegblijven en brengt dat gewoon geld op”, stelt hij resoluut. Volgens hem is het fout om vergroening onmiddellijk met investeren te koppelen, aangezien een deel gewoon laten doen overal gratis is.
"In de helft van de gevallen moet je wegblijven en brengt dat gewoon geld op. Dus ik vind het fout dat je vergroening onmiddellijk met investeren koppelt. Een deel gewoon laten doen, dat is overal gratis."
Van Broeck pleit voor ‘zero intervention zones’ waarbij men de natuur simpelweg niet meer aanraakt. Voor hem is het idee dat natuur altijd duur is achterhaald; vaker wel dan niet is minder beheer de meest rendabele weg om biodiversiteit terug in de stad te krijgen.
Luister naar de volledige podcast
Wil je weten hoe de gasten denken over de politieke moed die nodig is voor deze transitie? In de tweede aflevering van Groen voor Grijs gaan ze dieper in op deze en andere stellingen. Luister nu hier of via je favoriete platform naar de volledige aflevering.