Martens Van Caimere Architecten plaatst circulair bouwen centraal bij ontwerp nieuwe basisschool in Oosterzele

Het definitieve ontwerp van Martens Van Caimere Architecten, dat voor de nodige studies een beroep deed op Stabimi (stabiliteit), Studiebureau Technieken Bogaerts (technieken) en Realed (EPB-verslaggeving en veiligheidscoördinatie) bestaat uit twee volumes die diagonaal tegenover elkaar staan. Die opstelling volgt in de eerste plaats een duidelijke functionele opdeling tussen een lesgebouw en een polyvalent gebouw: één volume bevat alle klassen, het andere enkele polyvalente ruimtes, maar ook de turnzaal en de refter met keuken. Die programmatische scheiding bepaalt ook de inplanting op de site: het schoolgebouw ligt meer naar achteren, terwijl het polyvalente gebouw zich meer zichtbaar aan de openbare weg positioneert, waardoor het een uitgesproken publiek karakter heeft en vlot toegankelijk is.

De volumes worden verbonden met een elegante houten kolommenstructuur die ook dienstdoet als overdekte en verhoogde speelplaats. In de twee open hoeken van de campus, die ontstaan door de inplanting van de twee gebouwen, worden groene, avontuurlijke speelplaatsen ingericht.

De gekozen opdeling maakt een gefaseerde realisatie mogelijk: eerst wordt het schoolgebouw opgetrokken, waarna de schoolfuncties kunnen verhuizen en aansluitend het polyvalente gebouw gerealiseerd wordt, zonder de schoolwerking te onderbreken.

Huiselijke en vertrouwde uitstraling

De gebouwen worden gerealiseerd volgens een CO₂-arme bouwmethode: houtbouw in de vorm van een portiekenstructuur, houten roostervloeren en geprefabriceerde geïsoleerde houtskeletgevels. Die gevels worden afgewerkt met opvallend grote stenen in halfsteensverband, wat het gevelmetselwerk een speels karakter geeft. Schrijnwerk en kroonlijsten in warme kleuren, en herkenbare dakvormen zorgen voor een huiselijke en vertrouwde uitstraling. Oversteken en luifels spelen niet alleen een esthetische rol, maar functioneren ook als passieve zonwering, speelruimte en groendak. 

Op stedenbouwkundig vlak blijft de bestaande zachte voetweg tussen de huidige schoolgebouwen en het naastgelegen sportveld behouden, zij het in aangepaste vorm. Door hem om te leiden, worden de verschillende verkeersstromen duidelijk gescheiden: fietsers bereiken de site via de Korte Ambachtstraat, terwijl autoverkeer wordt afgewikkeld via de Geraardsbergse steenweg. Ter hoogte van het polyvalente gebouw wordt de rooilijn lokaal teruggetrokken, waardoor de kop van de site zich opent naar het openbaar domein en er een publiek toegankelijk toegangsplein ontstaat.

Demonteerbaar

Circulair bouwen was voor Martens Van Caimere Architecten een belangrijk uitgangspunt in het project. Naast de keuze voor hout, een hernieuwbaar materiaal, vertaalde zich dat ook in demonteerbaarheid.

Zo zit de portiekenstructuur in elkaar met mechanische bevestigingen. De kolommen en balken worden ook nooit rechtstreeks met de onomkeerbare natte bouwmethodes verbonden. Zo garandeert een dubbele laag OSB in de tussenvloeren bijvoorbeeld niet alleen de laterale stijfheid, maar ook dat de structuur onaangeroerd blijft. 

De buitenmuren, bestaande uit houten cassettes met een aparte ruimte voor elektriciteits- en waterleidingen, worden los van de draagstructuur opgebouwd. Daardoor blijven ze, net als de structurele onderdelen, eenvoudig demonteerbaar.

Aanpasbaar en energiezuinig

Die buitenmuren zijn net als alle binnenwanden niet-dragend, dankzij de balken- en kolommenstructuur die hen ontdoet van hun structurele functie. Daardoor kunnen ruimtes eenvoudig worden aangepast aan veranderende behoeftes.

Martens Van Caimere Architecten mikt voor de nieuwe school op E30. Zonnepanelen op het dak, dikke isolatiepakketten, een ventilatiesysteem D, een warmtepomp en geothermie moeten ervoor zorgen dat dit doel behaald wordt.

Investering in school én leerlingen

In de klassen blijft het hout van de structuur bewust zichtbaar. Menig wetenschappelijk onderzoek legt een verband tussen zichtbaar hout en het menselijk welbevinden en dat wilde Martens Van Caimere Architecten graag faciliteren. Ook het energieconcept draagt bij aan een gezonde leeromgeving. De keuze voor hernieuwbare materialen, circulaire bouwmethodes en duurzame technieken is volgens Martens Van Caimere Architecten dan ook niet alleen een investering in het gebouw zelf, maar ook in de leerlingen en de schoolwerking.

Kortom, de nieuwe GILO-school is meer dan louter vervangingsbouw. Het project koppelt ruimtelijke en technische kwaliteit aan het welzijn van de gebruikers, en toont hoe hedendaagse schoolinfrastructuur inspeelt op veranderende noden zonder de langetermijnimpact uit het oog te verliezen.