PUBLICATIE. Bouwen aan betaalbaarheid: hoe we van wooncrisis naar woonpact kunnen gaan (Stadsbouwmeester Gent)
-
© Ellen Verbiest
De Gentse stadsbouwmeester lanceert met Bouwen aan betaalbaarheid een scherp en compact pamflet dat de wooncrisis niet langer als een abstract probleem benadert, maar als een concreet systeemvraagstuk. Vertrekkend vanuit de vaststelling dat betaalbaar wonen steeds moeilijker wordt — zeker op de huurmarkt — brengt de publicatie in kaart waar het vandaag vastloopt. Niet alleen het tekort aan woningen speelt een rol, maar ook de manier waarop grond, regels, financiering, ontwerp, bouw en beheer op elkaar inwerken en elkaar soms blokkeren.
Het pamflet kiest expliciet voor de huurmarkt als hefboom voor verandering. Daar is de nood het hoogst, maar ook de impactpotentie groot. Sociale huur, budgethuur en andere tussenvormen worden niet tegenover de markt geplaatst, maar erin verankerd. De Stad Gent investeert al langer in deze instrumenten, maar erkent dat de schaal van de uitdaging samenwerking met private partners vereist. Bouwen aan betaalbaarheid is daarmee geen beleidsnota, maar een uitnodiging om samen een gedeeld kader te ontwikkelen.
Van wooncrisis naar woonpact
Centraal in de publicatie staat het idee van een ‘Gents woonpact’: een wederkerige afspraak tussen stad en bouwsector. In ruil voor meer ontwikkelruimte, snellere procedures en duidelijke randvoorwaarden, engageert de sector zich om structureel bij te dragen aan betaalbare huurwoningen. Cruciaal daarbij is dat het pact niet blijft hangen in intenties, maar inzet op het blootleggen van echte kostendrijvers — van grondprijs tot beheer — en die collectief aan te pakken.
Die systeemblik wordt visueel samengebracht in een grote schema-tekening, die fungeert als denkraam voor het woonpact. De zes schakels — regels, grond, ontwerp, bouw, beheer en financiering — vormen samen de motor van betaalbaarheid. Pas wanneer elke schakel goed staat, kan het geheel draaien. De tekening is nadrukkelijk geen blauwdruk, maar een startpunt om te bepalen waar op korte termijn knoppen kunnen worden ingedrukt, en waar op langere termijn structurele hervormingen nodig zijn.
Bouwen als collectieve leerpraktijk
Om die ambities tastbaar te maken, stelt de stadsbouwmeester een meerjarige bouwmanifestatie voor: een traject waarin denken en doen samengaan. Via pilootprojecten, begeleiding en kennisdeling moet het woonpact letterlijk vorm krijgen in de stad. De ambitie is helder: meerdere plekken waar betaalbaarheid en kwaliteit samengaan, en waar geleerd wordt hoe het anders kan — ook voor toekomstig beleid.
Bouwen aan betaalbaarheid is daarmee tegelijk analyse, agenda en uitnodiging. Ontwerpers, ontwikkelaars, beleidsmakers en bewoners worden expliciet aangesproken om mee te stappen in dit traject. Wie het pamflet wil nalezen, kan het downloaden via deze link. Daarnaast organiseert sogent op vrijdag 27 februari een workshop om mee te bouwen aan de ‘schakelkast van het woonpact’. Inschrijven kan via https://sogent.be/inschrijven-woonpact.