ROOILIJN architectuur blaast verouderd hoekpand in Antwerpen nieuw leven in met circulair ontwerp

De hoekwoning verkeerde in slechte bouwfysische staat en was niet afgestemd op haar nieuwe functie, coliving. Toch koos ROOILIJN architectuur, dat voor de stabiliteitsstudie, EPB-verslaggeving en veiligheidscoördinatie een beroep deed op Studiebureau Cobbaut, ervoor de bestaande gevel te behouden. Die is niet officieel beschermd, maar is met zijn historisch waardevolle details wel bepalend voor het straatbeeld. 

Door het behoud van de façade doet niets langs buiten vermoeden dat het pand een totaalrenovatie onderging. Nochtans was dat wel zo.

Nieuw houtskelet

Alles achter de gevel werd immers volledig verwijderd en vervangen door een gedeeltelijk geprefabriceerd houtskelet. Hoewel dat niet demonteerbaar is – dat was om bouwtechnische redenen vrijwel onmogelijk, heeft die ingreep toch onmiskenbaar een circulair karakter: ROOILIJN had ook voor beton kunnen kiezen, maar opteerde met hout voor een hernieuwbaar materiaal. Het houtskelet werd volledig op maat ontworpen door Sidati, een aannemer die zweert bij houtbouw en het gebruik van andere natuurlijke materialen. Dat was nodig gezien de compacte en complexe vorm van het perceel. Alle geprefabriceerde elementen van het houtskelet werden over de drie verdiepingen hoge bestaande gevel gehesen.

De integratie van de technieken in die nieuwe structuur vormde wel een uitdaging. Omdat verschillende balken zichtbaar moesten blijven, konden niet alle technische leidingen nadien zomaar worden weggewerkt. Om die reden werden de technieken in een vroeg stadium besproken met alle betrokken partijen en mee gemodelleerd in BIM. De nodige uitsparingen werden bij de prefabricatie van de houten elementen dus reeds voorzien. Dat leidde tot een strak resultaat daar waar het hout zichtbaar bleef.

Staal van containerkokers

Ook voor de afwerking gooide ROOILIJN architectuur het over de circulaire boeg, met de toepassing van enerzijds staal dat gerecupereerd werd in de Antwerpse haven en anderzijds biogebaseerde materialen.

Het staal uit de haven is afkomstig van kokers die de inhoud van containers stabiliseren wanneer die geopend worden en werd toegepast bij de restauratie van de gevel; het werd verwerkt in de nieuwe inkompoort en er werden nieuwe balustrades en borstweringen van gemaakt. 

Voorbeelden van biogebaseerde materialen waar ROOILIJN architectuur gebruik van maakte zijn onder meer de iQ3-cellulose-isolatie van ISOPROC – gemaakt op basis van vezels uit krantenpapier, de Pavatex-houtvezelisolatie van SOPREMA, de grasvezelisolatie van Gramitherm en de Marmoleum Cocoa-linoleumvloeren van Forbo Flooring Systems, die onder meer gemaakt worden van cacaoschillen en waarin ook 43% aan gerecycleerde grondstoffen verwerkt is.

Duurzaam energieplaatje

Met een lucht-waterwarmtepomp, een ventilatiesysteem D, zonnepanelen en een regenwaterrecuperatiesysteem heeft de nieuwe colivingwoning een bijzonder duurzaam energieplaatje.

De renovatie vatte in januari 2024 aan. In augustus 2025 was de colivingwoning klaar.