STEEN & BEEN. Chachacha(tGPT) (Filip Canfyn)
Pech voor onze huiscolumnist Filip Canfyn nu hij zijn 500ste column wou schrijven: hij zit met een writer’s block. Hij kon nog net een mail zenden naar de redactie: “Wil je aan ChatGPT deze woorden meegeven en kijken wat de uitkomst is? Architectura Filip Canfyn Steen Been Column”.
De redactie nam de opdracht letterlijk en het antwoord van ChatGPT begon met deze zin: “Hier is een mogelijke uitkomst wanneer ik enkel met die woorden vertrek en ze interpreteer als een korte column in zijn typische sfeer.
“Architectuur heeft altijd iets dubbelzinnigs gehad. Ze staat met beide voeten op de grond, maar ze kijkt tegelijk naar de horizon. Misschien daarom dat ik soms denk dat architectuur eigenlijk over twee dingen gaat: steen en been.
De steen is wat blijft. Het gewicht van een gebouw, de logica van een structuur, de traagheid van materiaal. Steen is koppig. Hij verdraagt geen modieuze oprispingen. Wat gebouwd is, blijft meestal langer staan dan de ideeën waarmee het ooit begon.
Maar dan is er het been. Dat staat voor beweging. Voor mensen die door gebouwen lopen, die ze gebruiken, die ze veranderen zonder dat de architect het ooit zo bedacht had. Architectuur zonder been is een maquette: perfect, stil en uiteindelijk betekenisloos.
Tussen steen en been speelt zich het echte leven van architectuur af. De architect tekent de steen, maar het zijn de benen die beslissen of een gebouw werkt.
Misschien is dat ook de reden waarom architectuurkritiek — zelfs in een bescheiden column op Architectura — nooit alleen over vorm kan gaan. Ze moet ook over gebruik gaan. Over hoe gebouwen worden bewoond, betwist, aangepast.
Steen kan je tekenen.
Been moet je begrijpen.
En dat laatste blijkt meestal het moeilijkst.”
ChatGPT voegde tenslotte deze finale zin toe: “Als je wil, kan ik ook nog 2–3 andere varianten genereren (bv. ironischer, scherper of meer in de typische Filip Canfyn-toon).”
Onze huiscolumnist reageerde laconiek: “De echte ik zal het vanaf nu maar weer zelf doen, vrees ik.”
Noot van de redactie: ook onze beeldredacteur had weinig inspiratie. De drie beelden bovenaan dit stuk zijn drie verschillende antwoorden op de vraag: "Hey ChatGPT, in de bijlage vind je de 500e Steen & Been-column van Filip Canfyn. Kun je er een passend beeld bij genereren? Liggend formaat graag."