STEEN & BEEN. Leve Lampens (Filip Canfyn)

In mijn boekje ‘Eren & Citeren’ noemde ik Juliaan Lampens “de brute architect-edelsmid”. Mijn ‘In memoriam’ voor hem herhaalde uit hetzelfde boekje deze lofrede: “Kan beton subtiel zijn? Kan beton tactiel zijn? Kan beton poëtisch zijn? Ja, driewerf ja, en Juliaan Lampens bewijst dit volhandig. Meer nog, niemand kan beter dan Lampens omgaan met een open plan binnen een brutalistische huid. Met ‘brutalistisch’ als een wat ongelukkige en oneerbiedige term voor zijn pure finesse. Geef Lampens ruw beton, naakt hout en veelzijdig glas en hij ontwerpt, met het vakmanschap van een tot edelsmid omgeschoolde architect, een krachtig juweel met een unieke legering van zijn basismaterialen, een driedimensionaal juweel, waarin het bovendien ruimtelijk goed toeven is.” Om maar te zeggen, ik heb Lampens hoog zitten en ik ben daarom zeer verheugd dat het feestjaar ook het startschot geeft voor de restauratie van zijn wat verkommerde bibliotheek in Eke.

Hij kreeg de opdracht in 1970 van de lokale pastoor en op de voorlaatste dag van het volgend jaar werd het gebouw reeds ingekwispeld. De erfgoedfiche spreekt vandaag van minimalistisch brutalisme in ruw zichtbeton, met duidelijke afdrukken van de houten bekisting als enige decoratie. Het interieur, uiteraard van zijn hand, is ook compromisloos: de pot op met verplaatsbaarheid en polyvalentie, alles heeft maar één beste plek en dus wordt alle meubilair vast en gebeiteld in oregon pine, waarvan de ook duidelijke groeiringen knipogen naar de betonhuid.

Allen naar Eke, voor een fietstocht of een tentoonstelling (ik heb nog geen weet van een Lampens-bier), met onder de arm de zonet verschenen Erfgoedsprokkel van de Provincie Oost-Vlaanderen ‘Een modernistische dorpskamer voor Eke’ (downloaden op www.oost-vlaanderen.be/erfgoedsprokkels). Leve Lampens, die ik nogmaals wil eren met dit citaat:

Hoewel schilderen mijn grootste liefde en passie was 

voelde ik mij onmiddellijk thuis in architectuur, 

wellicht omdat architectuur 

op de kruising tussen twee elementen zit: 

het artistieke of spirituele 

en het constructieve of bouwende, 

de praktische uitvoering van iets dat blijft.

Elke architect creëert automatisch 

een permanente tentoonstelling. 

Elk gebouw is een beeldhouwwerk.