STEEN & BEEN. Titelstrijd (Filip Canfyn)
Onze huiscolumnist Filip Canfyn maakt een bruggetje tussen een rel in de hogere architectenkringen van het Verenigd Koninkrijk en de vergelijkbare hommeles in onze contreien. De titel van deze column is dan ook een binnentikker, tot nader orde(r).
Chris Williamson, de voorzitter van het zeer eerbiedwaardige Royal Institute of British Architects (RIBA), weigert nog lidgeld te betalen aan de Architects Registration Board (ARB) en mag daarom niet meer de titel van architect voeren.
De RIBA, een icoon van bijna twee eeuwen oud, zowat de optelsom van onze VAi plus onze Archipel plus zoveel meer, ondersteunt met verve zowel architecten als architectuur en pioniert op het vlak van duurzaamheid en klimaattransitie. Het ARB, de Britse Orde, stelt alleen jaarlijks een lijst op van wie zijn bijdrage stort en doet dit officieel om de titel van architect te beschermen. Chairman Chris vindt dit absurd.
Primo, de titel en de bijhorende dominantie en privileges moeten niet beschermd worden maar wel de functie, de kennis en de kunde. En daar doet de ARB niets voor. Secundo, zonder titel mag men toch de architectenjob blijven doen mits samenwerking met een wel geregistreerd specimen. Tertio, die architectenjob wordt vandaag zo complex en specialistisch dat hulp van andere experten, zoals ingenieurs, stedenbouwkundigen, landschapsontwerpers en werfmanagers, onontbeerlijk is maar hùn rol wordt door de ARB niet erkend. De RIBA-voorzitter stelt daarom voor àlle dienstverleners in het architectuurveld te verenigen en aan een kwaliteitscontrole te onderwerpen. Competentie moet belangrijker worden dan lidgeld, maatschappelijke ethiek relevanter dan syndicale deontologie.
De Britse vakbladen smullen van deze rel, die hier ook wat belletjes doet rinkelen en de rol van de Orde nog maar eens in vraag stelt. Mag ik het geheugen opfrissen? Onze pers had het over een petitie van honderden jonge architecten eind 2023, waarin de Orde verweten werd niks te ondernemen tegen de lage verloning en de hoge werkdruk. Over het protest van het NAV eind 2024 tegen de hogere bijdrage, waarbij ook een efficiënter management binnen de Orde gevraagd werd. Over het rapport van Mensura begin 2025, dat gewag maakte van toxische werksfeer, slecht bestuur en onvoldoende transparantie binnen de Orde. Over de oproep van Belgian Architectural Workers United (BAU) medio 2025 om geen lidgeld meer te betalen aan een Orde zonder daadkracht en voeling met het werkveld.
Kortom, de titelstrijd in de UK roept ook hier protectionistische misstanden tot de orde.