Stramien cv realiseert met cohousing De Wasserij eerste coöperatief woonproject in Antwerpen
Met de officiële opening van cohousing De Wasserij in Oud-Berchem is een nieuw woonproject opgeleverd dat architecturale ambitie koppelt aan een uitgesproken coöperatief woonmodel. Het project werd ontworpen door Stramien en gerealiseerd als het eerste nieuwbouwproject van wooncoop in Antwerpen. De Wasserij maakt deel uit van de grotere herontwikkelingssite De Wastuin, op de voormalige industriële wasserij Goossens, en illustreert hoe collectief wonen vandaag kan bijdragen aan stedelijke verdichting met kwaliteit.
Het project werd eind november 2025 opgeleverd en officieel geopend, en toont in de praktijk hoe ook bij ons een andere vorm van stedelijk wonen kan worden gerealiseerd. De Wasserij omvat 27 woningen binnen het wooncoop-project en werd eerder al bekroond met de Antwerpse prijs voor innovatief wonen. Die erkenning onderstreept de relevantie van het project als ruimtelijk én maatschappelijk experiment, waarin architectuur niet louter een kader vormt, maar actief bijdraagt aan nieuwe vormen van samenleven.
Architectuur als drager van collectiviteit
Stramien vertrekt in De Wastuin van een gelaagde ontwerpstrategie waarin sloop, behoud en nieuwbouw zorgvuldig op elkaar zijn afgestemd. Het industriële verleden van de site blijft leesbaar, onder meer via het behoud van de bakstenen schouw en de herbestemming van voormalige magazijnen, terwijl nieuwe volumes aan de straatzijde zich inschrijven in het fijnmazige stedelijke weefsel van Oud-Berchem. Die combinatie resulteert in een architectuur die ingetogen is, maar tegelijk duidelijk aanwezig, en die het verleden niet uitwist maar herinterpreteert.
Binnen dat grotere geheel krijgt cohousing De Wasserij een duidelijke plaats, met woningen die rond een gedeelde groene binnenruimte zijn georganiseerd. De architectuur zet sterk in op ontmoeting zonder de private woonkwaliteit te ondergraven. De verhouding tussen individuele woonunits en collectieve ruimtes is zorgvuldig uitgebalanceerd, waardoor gedeeld gebruik vanzelfsprekend wordt zonder dwingend te zijn. De centrale tuin fungeert daarbij als verbindend element, zowel ruimtelijk als sociaal.
De Wastuin als stedelijke biotoop
De landschappelijke inrichting van de binnenruimte is een essentieel onderdeel van het ontwerp. De Wastuin is geen restzone, maar een volwaardige stedelijke tuin die gedeeld wordt door alle bewoners van de site. Met een sterke inzet op biodiversiteit en stadsnatuur ontstaat een rustige, helende omgeving in een dense stedelijke context. Die open ruimte versterkt niet alleen de woonkwaliteit, maar fungeert ook als gemeenschappelijke drager voor de uiteenlopende woonvormen binnen het project.
Ook programmatisch is De Wasserij meer dan een woongebouw. Naast de woningen huisvest het project kantoorruimtes voor onder meer de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning (VRP), Expeditie De Stad en de Vlaamse Vereniging voor Openbaar Groen. Die verweving van wonen en werken sluit aan bij de oorspronkelijke industriële logica van de site en versterkt de maatschappelijke verankering van het project binnen de wijk.
Coöperatief wonen als structurerend principe
Minstens even bepalend als de architectuur is het coöperatieve karakter van De Wasserij. Als wooncoop-project zijn de bewoners samen eigenaar van het geheel, wat een fundamenteel andere relatie tot wonen, investeren en beheren met zich meebrengt. Het model doorbreekt de klassieke tegenstelling tussen huren en kopen en zet in op langdurige betaalbaarheid, gedeeld eigenaarschap en collectieve verantwoordelijkheid voor het gebouw en de gedeelde ruimtes.
Tijdens de opening was ook schepen van Stadsontwikkeling en Wonen Patrick Janssens aanwezig, die het project expliciet naar voren schoof als inspiratie voor het stedelijk woonbeleid. Met dit project bevestigt wooncoop bovendien dat het coöperatieve woonmodel ook in een complexe stedelijke context schaalbaar en realiseerbaar is, zeker wanneer het wordt ondersteund door een doordachte architecturale visie.