Doorzoek volledige site
20 juni 2013 | KEVIN MOENS

Stad Kortrijk werkt onkruidpreventief dankzij voegmortel

Onkruidgroei ontsiert vaak mooie paadjes of pleinen. Niet zo in Kortrijk, waar de stadsdiensten sinds een tijd met voegmortel werken. Hun systeem is preventief, economisch én makkelijk toe te passen, zo staat te lezen in BETON, het tijdschrift van de Federatie van de Betonindustrie.
Iedereen kent het plezier van een pas aangelegd plein: nieuwe bankjes, mooie boompjes, strakke stenen in een mooi en effen patroon. Een pijnpunt bij kleinschalige elementen is echter de onkruidgroei bij minder intensief bewandelde pleinen. Er zijn veel remedies om die te voorkomen. Maar elke stad en gemeente weet dat ze duur en arbeidsintensief zijn. Niet voor Stad Kortrijk, die sinds een tijd met voegmortel werkt. Hun systeem is preventief, economisch én makkelijk toe te passen, zo staat te lezen in BETON, het tijdschrift van de Federatie van de Betonindustrie.


Kortrijk, Tulpenpark, een realisatie van 2012



Eerst en vooral dit: heel wat gemeentebesturen in Vlaanderen zitten met de handen in het haar. Zij mogen vanaf 2015 geen herbiciden meer gebruiken. (Ontwerp van decreet houdende duurzaam gebruik van pesticiden in het Vlaamse Gewest.) Als het over milieu gaat, zien gemeenten dit als dat een positieve evolutie. FEBE nam hierover een telefonische enquête af met een aantal besturen. Men is het erover eens dat chemicaliën tot een minimum beperkt moeten worden, omdat er zo minder glysofaat in het oppervlaktewater komt. Het decreet wordt nog op een andere manier positief onthaald: Gemeentebesturen hebben een voorbeeldfunctie inzake milieu, waterafvoer, veiligheid, netheid en begaanbaarheid. Het probleem ligt elders. Veel gemeentebesturen zouden graag hun pleinen en voetpaden blijven aanleggen in kleinschalige elementen. Maar wat met het eventuele onkruid op termijn? Het is voor veel gemeentes zoeken naar de juiste onderhoudsoplossingen. Iedereen kent de klassieke, ‘alternatieve’ onderhoudsmethoden zoals borstelen, stomen of branden, maar die zijn drie tot zes keer duurder dan herbiciden, en lang niet altijd even effectief.


Beter voorkomen dan genezen

Stad Kortrijk kiest daarom een heel andere weg om onkruid in te dijken. In de Groeningestad liggen ongeveer 670 km wegen, een 40-tal pleinen en openbare parkings, 120 km voetwegen, 180 km fietspaden en 1.350.000 m² voetpaden. Het hoeft geen uitleg dat het onderhoud van deze infrastructuur organisatie en mankracht vergt. De stad beschikt over goed uitgebouwd meerjaren-onderhoudsprogramma’s. Hét codewoord om dit alles net en betaalbaar te houden is ‘preventie’. Daar kunnen de grootste kosten in onkruidbeheer al vermeden worden. De klassieke manier om onkruid te bestrijden, is immers vooral gericht op het ontstane onkruid. Verwijderingsmethoden zoals borstelen, branden en stomen zijn arbeidsintensief en milieubelastend (CO², energie) en komen bovendien jaarlijks terug.

De Kortrijkse technische dienst legt uit: “We proberen de openbare ruimte ‘preventief’ in te richten als het om onkruid gaat. Daarvoor houden we een aantal parameters in de gaten van bij de aanleg. Zo moet er voldoende ruimte voorzien worden in het dwarsprofiel van de weg en worden obstakels zoveel mogelijk vermeden Dat maakt machinaal vegen mogelijk, wat dan weer bespaart op arbeid. We concentreren ons ook bij aanleg van plantsoenen op een minimale onkruidgroei. Wijkgroen en parken worden gefaseerd heraangelegd. We werken in overleg met de omwonenden aan een concept dat creativiteit en functionaliteit met elkaar verzoent en resulteert in onderhoudsvriendelijk en onkruidarm groen.” De technische dienst is resoluut: “In die combinatie van esthetiek en functionaliteit kiezen we absoluut voor kleinschalige elementen in beton.”


Kortrijk, Graaf Boudewijn IX-laan, een realisatie van eind 2012



Daarbij zijn de combinatie van straatsteen en voegvulling heel bepalend voor latere onkruidgroei. “Sinds 2009 zijn we bij aanleg van betonstraatstenen afgestapt van de klassieke voegvulling met zand. Voetpaden in de binnenstad worden aangelegd met de klassieke betonstraatstenen, waarbij de fijne voegen worden ingewassen met mortel met fijn zand. Sinds een jaar wordt gebruik gemaakt van betonstraatstenen met afstandshouders van 1.5 tot 2mm. De voeg van 4 tot 5 mm die zo ontstaat, wassen we in met een klassieke mortel. Dankzij deze voegmortel krijgt onkruid geen kans. Onze ervaringen tot op heden zijn zeer positief.”

Uit nazicht van diverse projecten ter plaatse blijkt effectief dat de straatstenen perfect hun kleur behouden. Het eindresultaat is niet alleen mooi, ook op lange termijn, maar ook milieuvriendelijk. Weg met alle onkruidverdelgers en andere arbeidsintensieve, tijdrovende en CO² verhogende methoden!

Op de vraag of deze werkwijze impact heeft op de kostprijs van de verharding is het antwoord negatief. De meerkost aan voegvulling kan geschat worden op gemiddeld 3 € per m², waardoor de totale kostprijs van een verharding in straatstenen nog steeds aanzienlijk lager ligt dan andere verhardingen. Deze beperkte kost is bovendien verwaarloosbaar tegenover de jarenlange onderhoudskost die nu grotendeels wegvalt. Reden te meer dus om de aanleg van betonstraatstenen te stimuleren en aldus een warme stedelijke omgeving te creëren waar de Kortrijkzanen zich thuis voelen.

Bron: overgenomen uit BETON (FEBE)