Doorzoek volledige site
30 juli 2013 | TIM JANSSENS

Staalelementen bieden belangrijke meerwaarde bij verbreding van waardevol Pedeviaduct

Het Pedeviaduct in Dilbeek is een begrip in de Brusselse regio. De imposante betonnen spoorbrug valt op door haar markante boogconstructies, die de omgeving van de Pedevallei al meer dan tachtig jaar typeren. Onlangs werd het viaduct verbreed in het kader van het GEN-project. Stalen uitkragingen aan weerszijden van het viaduct ondersteunen voortaan een derde en vierde spoorlijn tussen Brussel-Zuid en St. Katarina Lombeek.
Het Pedeviaduct in Dilbeek is een begrip in de Brusselse regio. De imposante betonnen spoorbrug valt op door haar markante boogconstructies, die de omgeving van de Pedevallei al meer dan tachtig jaar typeren. Onlangs werd het viaduct verbreed in het kader van het GEN-project. Stalen uitkragingen aan weerszijden van het viaduct ondersteunen voortaan een derde en vierde spoorlijn tussen Brussel-Zuid en St. Katarina Lombeek. “Het project is een perfecte illustratie van de meerwaarde die staalbouw bij grote infrastructuurwerken kan bieden,” meent Rob Godden, Sr. Business Development Manager bij aannemer Iemants.


Tijdloos bouwwerk

Op sommige bouwwerken heeft de tijd, ondanks de snelle technologische vooruitgang, weinig of geen vat. Een van die tijdloze bouwwerken is het beroemde Pedeviaduct. Ook na meer dan tachtig jaar dienst dwingt dit beschermd monument nog steeds respect af. Deze status heeft het ongetwijfeld te danken aan zijn impressionante proporties. Het viaduct is 520 meter lang, 28 meter hoog en telt maar liefst zestien bogen. Toen het in 1932 voltooid werd, was het een van de langste van het land. Het viaduct overspant de hele Pedevallei en zorgt ervoor dat treinen op de lijn 50A (Brussel-Denderleeuw) geen hinder ondervinden van het niveauverschil in het landschap.
Onlangs onderging het Pedeviaduct echter een grondige transformatie. In het kader van de aanleg van het Gewestelijk Expresnet (het GEN-project), waarmee Infrabel en zijn studiebureau TUC Rail onze hoofdstad vlotter bereikbaar willen maken en de lokale mobiliteitsknoop verder willen ontwarren, worden vijf lijnen naar Brussel immers op vier sporen gebracht. Een van deze trajecten is de lijn 50A, wat betekent dat ook de capaciteit van het Pedeviaduct moest worden verdubbeld.





Stalen uitkragingen


Het spreekt voor zich dat het verbreden van het Pedeviaduct een delicate opdracht was. Gezien zijn status als beschermd monument moesten de boogstructuur en het algemene zicht op de markante brugconstructie immers absoluut behouden blijven. “Het viaduct mocht dus zeker niet verdwijnen achter nieuwe kolommen en funderingen. De architect opteerde daarom voor stalen structuren die vertrekken vanaf de pijlers van de brug, en niet voor nieuwe betonstructuren langs het viaduct,” vertelt Gerd Steemans, Sr. Project Manager bij aannemer Iemants, dat de installatie van de staalelementen op zich nam. “In totaal gaat het om ongeveer 10.000 ton staal. Links en rechts van de brug hebben we driehoekige stalen consoles aangebracht. Deze dragen de kokers waarover de nieuwe sporen liggen. De brugdekken hebben een gebogen vorm om de boogvormige structuur van het viaduct extra te accentueren. De bestaande betonnen brugpijlers, waarvan de funderingen vernieuwd zijn om het geheel voldoende draagkrachtig te maken, doen op hun beurt dienst als fundering voor de stalen uitbreiding.”





Meerwaarde van staal

Het mag duidelijk zijn dat een totaaloplossing als deze (draagkrachtig én esthetisch verantwoord) nauwelijks mogelijk was geweest zonder het gebruik van staal. De doordachte manier waarop Iemants het Pedeviaduct heeft kunnen verbreden, is volgens Rob Godden een bewijs van de vele mogelijkheden die staalbouw op het vlak van infrastructuurprojecten te bieden heeft: “Staal is over het algemeen veel flexibeler dan beton, zeker als het ingewikkelde constructies met grote overspanningen betreft. Je kan inventiever zijn met staal, zowel wat de aanpassing van bestaande als het ontwerpen van nieuwe constructies betreft (de constructie bijvoorbeeld slanker maken door staal met hogere kwaliteit te gebruiken). Wil je in een stalen constructie een gat boren, dan vormt dit geen probleem. Wil je hetzelfde doen in een betonnen constructie, dan moet je opletten dat je de wapening niet beschadigt. Het enige voordeel van beton is in feite dat het van nature uit brandwerend is en dat je op staalconstructies dus nog een extra brandwerende laag moet aanbrengen, al was dat bij de renovatie van het Pedeviaduct niet van toepassing. Aangezien de staalelementen rusten op de bestaande brugpijlers, hebben we geen nieuwe funderingen moeten storten en zijn we uiteindelijk een stuk goedkoper af. Stalen constructies zijn meestal ook veel sneller klaar dan betonconstructies en zijn mits goed onderhoud minstens even duurzaam. Ik ben er dus heilig van overtuigd dat je met staal heel wat duurzame, intelligente oplossingen kan ontwikkelen,” besluit Rob Godden.


Noot:
Dit artikel verscheen eerder al in Grond/Weg/Waterbouw.