Doorzoek volledige site
28 juni 2015 | FREDERICK DAENEN

Gesprek met Devis Rampazzo over kerk in Italië

Prefa ging in gesprek met Devis Rampazzo van Studio adR over diens ontwerp in Italië, namelijk de Madonna Immacolata Capitana da Mar kerk in Jesolo. Hij spreekt over wat het ontwerpen van zo'n monumentaal gebouw met zich meebrengt.

Waarom bent u architect geworden?

Devis Rampazzo: Door mijn passie, mijn liefde voor kunst en architectuur - en voor tekenen.

Hoe definieert u esthetiek?

Rampazzo: Esthetiek is iets dat schoonheid definieert. Wanneer functionaliteit en uiterlijk bijvoorbeeld op een wijze worden gecombineerd dat het effect heeft op alle zintuigen van de kijker en hem een prettig gevoel geeft. Het project van de nieuwe kerk is ook op deze voorwaarden gebaseerd. Juist op dit moment in de geschiedenis waarop kerken van vele kanten worden aangevallen en bespot, is het noodzakelijk om iets te ontwikkelen waarover de mensen spreken en wat ze niet onverschillig laat.

Is het ontwerpen van een kerk altijd een wens van u geweest?

Rampazzo: Ja, zeker. Als kind hebben kerken en monumenten mij al gefascineerd en heb ik hun pracht en waardigheid bewonderd. Tijdens mijn studies kon ik mij in kunstgeschiedenis en technisch tekenen verdiepen. Deze wetenschappelijke opleiding leidde mij naar de Universiteit voor architectuur in Venetië. Hier studeerde ik kunstgeschiedenis, met name die van Venetië, en bezocht speciale cursussen over de vormgeving van kerken.

Wat is dat voor gevoel om zo iets monumentaals vorm te geven?

Rampazzo: Een uniek gevoel. Alles moet goed doordacht zijn en in de context worden geplaatst, alles wat wordt ontwikkeld is doordrongen van betekenis en symboliek. Het gevoel van belang en betekenis die het werk aan de gemeenschap moet overdragen - dat is een grote verantwoordelijkheid.

Hoe bent u met de taak begonnen?

Rampazzo: Met een bescheiden, maar vastbesloten uitgangspunt. Ik was mij bewust van de betekenis van de taak die mij werd toevertrouwd, en de missie die ik moest uitvoeren. De taak was een heilige plaats voor het gebed te scheppen. 

Hoe staat het met de naam van de kerk op zichzelf?

Rampazzo: De naam stelde pater Don Alessandro Panzanato van Ca Savio voor die mij met de liturgie leidde en die mij heeft geholpen mij in het project te verdiepen. Hij komt uit Venetië en kent de geschiedenis van de stad, haar kerken, traditie, gebedsdiensten en kerkelijke feestdagen zeer goed. Ik heb met hem een bijzondere relatie opgebouwd. Hij was voor mij tegelijkertijd vriend, biechtvader, leraar en adviseur.

Wij hebben de kerk de naam “Madonna Immacolata Capitana da Mar” gegeven. De naam is afkomstig uit een combinatie van “Sacro Cuore Immacolato di Maria” en “Madonna Capitana da Mar”, die door de basiliek van de Madonna della Salute is geïnspireerd. Met de combinatie van traditie en innovatie hebben wij geprobeerd om een nieuwe naam voor de kerk te vinden die past in de huidige tijd.

Wij wilden een kerk scheppen die ons naar een toekomst brengt die op christelijke waarden is gestoeld, maar tegelijkertijd echter in een moderne, dynamische stad staat, waar veel stedelijke en architectonische transformaties plaatsvinden. Het moet mogelijk zijn om de christelijke wortels niet te vergeten en daarbij toch de stad van amusement en vakantie te zijn. 

In welke materie werd de kerk vormgegeven?

Rampazzo: Het kerkgebouw is een complexe structuur die uit verschillende materialen is samengesteld. De dragende structuur bestaat uit beton met metalen roosterdragers die de curven van het schip van de kerk en van de toren definiëren. Het dak is van hout en heeft een golfachtige vorm die aan de golven van de zee doet denken. De verticale buitenwanden werden met gevouwen wandplaat bekleed. Voor de buitenste ommanteling, de huid van de kerk, wilden wij een materiaal hebben dat duurzaam is, weinig onderhoud nodig heeft, waterdicht is en bovendien een gemakkelijke plaatsing, vormgeving en esthetiek waarborgt. Wij hebben samen met Prefa de buitenbekleding ontwikkeld. Geïnspireerd door de houten planken van scheepsrompen en Venetiaanse galeien besloten wij om voor het deel van het middenschip en de klokkentoren een aluminium façade met Falzonal te gebruiken in de kleur zuiverwit. Voor de ruim 1000 m² van het dak, gekenmerkt door gewelfde lijnen, hebben wij voor Prefalz in de kleur patinagrijs gekozen. Volgens mij voldoet het resultaat volledig aan de verwachtingen. Het was een verfijnd mengsel van ideeën en realisatie. 

Als ik uw ontwerp goed heb begrepen, dan vormt de kerk een schip dat door de Madonna in de richting van de hof van Eden wordt gestuurd. Klopt dat?

Rampazzo: Het project bevat parallellen tussen de oude binnenstad en de moderne stad van innovatie en traditie met de bouw van een kerk in de vorm van een schip dat door de Madonna wordt bestuurd. Het volk van God wordt in de romp van het schip beschermd. 

Het schip duikt op uit de diepte en is vol met te redden zielen. De vorm van het dak doet denken aan de golven van de zee. Op de punt van de toren staat de Madonna, die – met de scepter van de “Capitana del Mar” – het schip naar de hof van Eden stuurt. De tuin buiten het schip is cirkelvormig en symboliseert perfectie. Hij staat verticaal ten opzichte van de kerk en dwars ten opzichte van de hemel, naar God. Met haar ogen kijkt Maria in de richting van de gekruisigde Jezus.

De kerk staat op acht zuilen en vier “testate d’angolo”, die samen de twaalf apostelen symboliseren. De doorgang van de kerk tot aan de hof van Eden wordt door de aartsengel begeleid en door de klokken op de kerktoren gesymboliseerd, terwijl de olijfboom en een vuurtoren in het midden van de tuin de verrijzenis van de Heilige Geest symboliseren.

Tot slot: wat inspireert u?

Rampazzo: Mijn inspiratie komt uit mijn binnenste, uit sensibiliteit, emoties, stemmingen, situaties en specifieke vereisten. Wanneer ik aan nieuw project begin, trek ik mij eerst een tijdje terug om mij in het onderwerp en de taak te verdiepen en enkele tijdschriften te doorbladeren. Ik begin met mij een voorstelling te maken van beelden, kleuren en tekeningen en deze in gedachten te bewerken. Vaak stuit ik ook geheel plotseling op nieuwe ideeën, wanneer ik in mijn cabrio rijd - of kort voordat ik in slaap val.