Doorzoek volledige site
19 september 2011

Genomineerden Belgische Prijs voor Architectuur en Energie: Architectuur Niet-residentieel Privaat

In onze reeks over de Belgische Prijs voor Architectuur en Energie stellen we deze week de genomineerden in de categorie Architectuur Niet-residentieel Privaat voor. De weerhouden projecten zijn van de hand van Architectes Associés, Office Kersten Geers David Van Severen, Bureau Goddeeris en Bureau Bas Smets, Specimen Architects en tenslotte noAarchitecten. Op 25 oktober worden de winnende projecten in BOZAR bekendgemaakt.
In onze reeks over de Belgische Prijs voor Architectuur en Energie stellen we deze week de genomineerden in de categorie Architectuur Niet-residentieel Privaat voor. De weerhouden projecten zijn van de hand van Architectes Associés, Office Kersten Geers David Van Severen, Bureau Goddeeris en Bureau Bas Smets, Specimen Architects en tenslotte noAarchitecten. Op 25 oktober worden de winnende projecten in BOZAR bekendgemaakt.

Met een tentoonstelling en voordracht worden alle genomineerden van de Belgische Prijs voor Architectuur en Energie in preview voorgesteld op de beurs Project Build in Brussels Expo op 22 en 23 september 2011.


Architectuur Niet-residentieel Privaat

Aéropolis II in Brussel
een kantoorgebouw van Architectes Associés uit Brussel




Gesteund op het wedstrijdvoorstel van de architecten eind 2005 heeft "Het huis van de Arbeid" gekozen voor duurzame ontwikkeling en voor passieve energie voor de constructie van zijn nieuwe zetel, dit met een gevoelig, hedendaags antwoord dat past in de gegeven bestaande stedenbouwkundige context. Bewust, dat rekening houden met de milieu-inzet in omvangrijke vastgoedoperaties zoals deze (het betreft de grootste passieve oppervlakte van Brussel), belangrijke sociale, logistieke en economische weerslagen heeft op het milieu waarop het slaat, heeft zij genoten van een globale, objectieve en rationele methode.

Een belangrijke financiële inspanning wordt toegestaan om enerzijds een hoog presterende thermische isolatie te bereiken (gevels, daken, kelders) en anderzijds om een natuurlijke (bij dag) en een gedwongen verluchting ('s nachts) van de bureauruimten te bereiken en dit zonder beroep te doen op 'energievretende' koelgroepen. De compactheid van het volume van het gebouw rond de centrale patio beperkt de uitgestrektheid van de gevels en dus van de thermische verliezen.

De draagstructuur van het gebouw is in ruw zichtbaar beton om van de grote thermische traagheid van het materiaal te genieten : tijdens de dag absorbeert deze de calorieën geproduceerd door de werkruimtes, om ze 's nachts te verwerpen tijdens de nachtelijke verluchting via automatisch opengaande ramen.

De gevelhuid bestaat uit een gemengde gordijnmuur in houten kaders. Het gebruik van hout in plaats van aluminium voor de kaders richt zich naar de verhoopte vermindering van het gebruik van niet-hernieuwbare materialen (aluminium). De houten kaders worden gevuld met dikke isolatie, de houten panelen en buitenbekleding bestaan uit doorschijnend glas ofwel uit hoge prestaties-leverende glazen elementen (driedubbele beglazing).

De beperking van de glasoppervlakte van elk typebureau tot 42,5% en de vermindering van de totale glasoppervlakte tot 29%, dragen grotendeels bij tot de vermindering van de thermische verliezen en dus tot de toevoer van warmte, noodzakelijk tijdens de koude periodes. Het dient opgemerkt te worden dat deze vermindering toch een milde natuurlijke verlichting toelaat (22%) en aldus het elektrisch verbruik vermindert.

De uitwendige zonnebescherming van de glasoppervlakten (gekoppeld aan de vermindering van de glasoppervlakte waarvan hierboven sprake) neemt op even beduidende wijze deel aan de vermindering van de interne warmteopstapeling en dus aan de noodzaak tot koudetoevoer in warme periodes.

De interne temperatuurregelingen wordt eveneens verwezenlijkt via het verluchtingssysteem : de koude buitenlucht wordt op 2m van de grond rondom het gebouw ontnomen om ingeblazen te worden via een begraven kokersysteem (op -2m) in serpentinevorm ... deze 'Canadese put' doet dienst als warmtewisselaar, die toelaat de lucht die in de binnenruimtes gestuwd wordt, te koelen (in de zomer) of te verwarmen (in de winter).


Villa Voka in Kortrijk (Kamer voor Koophandel West Vlaanderen)
van Office Kersten Geers David Van Severen, Bureau Goddeeris en Bureau Bas Smets



Het kantoorgebouw voor de Kamer van Koophandel in West-Vlaanderen plaatst zich als een villa in het landschap van de stedelijke rand van Kortrijk. Het gebouw is opgevat als een januskop, met een uitgesproken verschillende straatzijde en tuinzijde. De representatieve, volledig beglaasde gevel aan straatzijde toont als billboard de werking van de organisatie in een grote betonnen kast. De enige architectuur binnen het open plan zijn twee prominente trappen. De ingang bevindt zich aan de meer intieme tuinzijde van het gebouw. Haar V-vorm kadert een deel van het landschap en omarmt een inkomplein met een lagergelegen patio waarrond alle publieke delen van het gebouw zijn ondergebracht. Hier vormt Villa Voka de rand van de “meadow”, een open plek in het beboste landschap. Zowel gevel als plein worden er afgewerkt met stalen roosters die de zon uit het zuiden afschermen en daardoor het kader rond enkele bomen van een uniform en abstract materiaal voorzien.

Het project werd gerealiseerd binnen zeer stringente randvoorwaarden, zowel qua timing als qua budget. Voor ons is het project dan ook een voorbeeld van hoe de initiële conceptuele en esthetische ambities van een wedstrijdvoorstel ook binnen deze moeilijkere omstandigheden waargemaakt kunnen worden. 


´s Hertogenmolens in Diest

restauratie en inrichting van 16e eeuws molencomplex van noAarchitecten uit Anderlecht



Tegelijk gebouw en brug over de Demer, woning en fabriek, krachtig en breekbaar, op het eerste gezicht vele gebouwen maar eigenlijk een solitair volume, éénmaal binnen hoor je het water ruisen, de Hertogenmolens verrassen en zorgen keer op keer voor contrasterende ervaringen. Ze zijn enigmatisch, irriteren, omdat ze nooit beantwoorden aan wat de bezoeker verwacht, en ze fascineren.

De restauratieve opties werden genomen vanuit het gevoelsmatige eerder dan bepaalde restauratieve concepten of regels te volgen. De basisoptie voor de reconstructie en restauratie bestond er in om de verloren delen, de door brand vernielde beuk aan de Noordzijde en het ingestorte deel van de Westgevel ten Zuiden, terug aan te helen zonder dat opvallende contrasten worden opgezocht zodat bij een eerste blik de gerestaureerde Hertogenmolens als eenheid worden waargenomen. Tegelijk moest worden vermeden dat het monument zou worden geïdealiseerd. In tegendeel diende het monument zich op de strategische plaatsen aan te passen aan de noden van de nieuwe bestemming van hotel, brasserie en feestzaal, wilde het overleven.

De nieuw gekozen materialen grijpen terug naar de samenstelling en het uitzicht van de ijzerhoudende zandsteen die de bestaande gevels hun unieke karakter verlenen: in situ gegoten beton waaraan ijzeroxiden werden toegevoegd en platen uit Cortenstaal. Materialen die reeds rijke schakeringen en patine bezitten. De gevel uit Cortenplaten verwijst ook naar de inderhaast dichtgetimmerde gevel die vele decennia lang de aanblik van de ruïne bepaalde en is in staat het verhaal van het ontstaan én het verval van het gebouw te vertellen.


Holz Rolls Car Wash in Saint Servais

van Specimen Architects uit Namur




Het terrein definieert de toegang tot het industriegebied van Saint Servais en de ingang en uitgang van Namen voor automobilisten. De site heeft een hoge zichtbaarheid en een dienstweg die de toegang tot de car wash mogelijk maakt. De site kent een speciale driehoekige vorm evenals significante niveauverschillen.

De plaatsing van een verkeershub bepaalt een specifieke inplanting en zorgt voor enige vervorming tussen de site en de ruimtelijke beleving van het project. De 'publieke' gevel aan de straatzijde krijgt dankzij het voorbijkomende autoverkeer een eigen dynamiek die zorgt voor een karakteristieke beleving bij het naderen van de site.

Het complexe programma tesamen met de vereenvoudiging van de circulatiemogelijkheden binnen de site definiëren een gearticuleerd volume. De tunnel die de wasstraat huisvest wordt ingezet langs de weg van Gembloux. De onderbroken lijnen van de dakrand bepalen het uitzicht voor de bestuurder. Het in zwart staal omhulde gebouw bepaalt de identiteit van het bedrijf Holz Rolls. Met de verfijning en klasse die eigen zijn voor het merk gebruikt het project architectuur als een medium voor reclame.


Jury

Uit 66 geselecteerde inzendingen koos de eindjury 18 genomineerden projecten die in aanmerking komen voor één van de 4 architectuurprijzen. Voor de Energieprijs werden 11 projecten genomineerd, verdeeld over 3 categorieën. De juryleden waren: Carlos Arroyo (Spanje), Vasa Perovic (Slovenië) en Rudy Ricciotti (Frankrijk) en de Belgische architecten Chantal Dassonville, Niklaas Deboutte en Ward Verbakel (één per gewest). Naast de vertegenwoordigers van de organisatoren was ook het redactieteam van mediapartner A+ aanwezig en van het CIVA Marceline Bosquillon als waarnemer.