Doorzoek volledige site
28 februari 2019

Dial Architects wint Belgian Building Award in categorie New Way of Working met renovatie COOP-gebouw Vooruit

Illustratie | Reinhart Cosaert
Illustratie | Reinhart Cosaert
Illustratie | Reinhart Cosaert
Illustratie | Reinhart Cosaert

Dial Architects kaapte de Belgian Building Award weg in de categorie New Way of Working voor de renovatie/uitbreiding van het COOP-gebouw van Kunstencentrum Vooruit in Gent. De verbouwing van het COOP-gebouw kadert binnen het masterplan van Kunstencentrum Vooruit om het personeel en de directies te hergroeperen en te reorganiseren binnen de 20.000 m2 die ter beschikking staan. Na een grondig onderzoek van het oude betonnen COOP-gebouw, een voormalig warenhuis uit 1953, bleek het mogelijk alle personeelsfuncties hier te hergroeperen.

De nieuwe kantoren in het COOP-gebouw dienden garant te staan voor een bruisende, inspirerende werksfeer waar betrokkenheid met collega’s, studie, werk en stad organisch georganiseerd zijn rond vides, vergaderboxen, panoramische vergezichten en weelderige plantengroei. Door het aanbrengen van een extra bouwlaag konden bovenstaande ambities gerealiseerd worden. Het nieuwe volume zoekt affiliatie met het monument in zijn vormen, structuur en kleur, en zet het monument in de kijker met een grandioze lichtstraat waardoor de noordgevel van binnenuit voel- en zichtbaar is. 

De grote houten structuur verbeeldt en imiteert de ruitvormige objecten en structuren die in de rest van het monument te vinden zijn in een driedimensionaal net. Het kleurgebruik zoekt aansluiting bij het geel-rode metselwerk van het monument. 

Het optoppen van het COOP-gebouw moet in een ruimere stedenbouwkundige context worden gezien: de transformatie van de onmiddellijke omgeving van Vooruit door o.a. de bouw van de nieuwe stadsbibliotheek versterkt het belang van de waterkant als publieke ruimte. 

 

Samenbrengen

Om een maximale interactie mogelijk te maken, is gekozen voor een quadruplex concept. Dit betekent dat de vier bovenste bouwlagen voor het personeel ruimtelijk, inhoudelijk, visueel én akoestisch met elkaar verbonden zijn. Als een slingerplant kronkelt de trapboom vijf etages hoog, van atelier tot daktuin. Naaldhouten treden en borstweringen balanceren op deze ruggengraat. Een ledlichtlijn versterkt de roodgebeitste trapwangen en begeleidt de bezoeker. De trap nodigt uit tot beweging. Een lift is aanwezig, maar wordt zelden gebruikt. Er zijn een oval room, knusse zetels, een amfitheater voor groepssessies, staande vergader- en werkplekken, een leestafel, een pingpong- en biljarttafel: telkens een uitnodiging om op een andere manier met elkaar om te gaan, bewust van het eigen lichaam.


Daglicht

De lichtkloof is drie etages hoog en laat het licht zacht naar beneden vallen. De oude baksteenmuren, het betonskelet en een verticale binnentuin geven aan deze ruimte een monumentale kracht. Voldoende daglicht is de basis voor elke gezonde kantooromgeving. Het overige daglicht komt van de historische bandramen of van de beglaasde houten vliesgevel.

Kantoororganisatie

Het plan kiest resoluut voor flexwerken, waarbij de interne organisatie niet op basis van hiërarchie, maar op basis van het project waar men mee bezig is, georganiseerd wordt. Door het inbrengen van de centrale open trap, vaste glazen wanden, vergaderboxen , panoramische vergezichten en weelderige plantengroei zijn diverse plekken gegenereerd, elk met een eigen karakter en lichtinval. Deze plekken kunnen in functie van de specifieke taken door het personeel en de directie ingenomen worden. Persoonlijk materiaal en actuele dossiers kunnen in gepersonaliseerde containers opgeborgen worden en meegenomen naar de werkplek van de dag. Principes van clean-desk en digital office worden uitgetest. Er is geen plaats voorzien voor klassieke ‘classeurs’

De mooiste etage, met de ‘oval room’, is tevens ook de meest toegankelijke met bibliotheek en koffiebar: mensen van de kuisploeg drinken in de pauze hun koffie naast de directie. Door deze ruimtelijke schakeling voelt iedereen zich gewaardeerd

Ruimteakoestiek
Er werd bijzonder veel aandacht besteed aan de akoestiek. Als er een kwaal is waar vele landschapskantoren aan lijden, dan is het rumoerigheid. Door het strategisch plaatsen van glazen schermen en het aanbrengen van naadloze akoestische plafondabsorbers en tapijttegels kon een aangename ruimteakoestiek worden gerealiseerd zonder de driedimensionele visuele transparantie teniet te doen.


Groen als leitmotiv

Het dak werd afgewerkt met een daktuin en kan dienen als meditatief moment of als exclusieve vergaderplaats in open lucht. Tevens is er een buitenterras voor pauzemomenten georganiseerd op de bovenste etage. Een moeras eik geeft schaduw en koeling. De twee verticale groenwanden van 10 meter hoog geven rust en een zuurstofrijke atmosfeer

 

Duurzame ingrepen

Een grote bijdrage komt van het hergebruik van de oude betonstructuur en het gebruik van regeneratieve bouwmaterialen zoals hout. Er werd nagedacht hoe toekomstige afvalstromen tot een duurzaam hergebruik kunnen leiden: alle onderdelen kunnen gedemonteerd worden door bouten en schroeven en hergebruikt zonder kwaliteitsverlies.

Geen enkel materiaal heeft toxische emissies, noch afdeklagen en er wordt 100 % gebruik gemaakt van regeneratieve grondstoffen zoals lokaal, FSC-gelabeld hout. Om warmteverliezen te beperken is de schil geïsoleerd met ingeblazen spouwisolatie, geïsoleerde voorzetwanden en koudebrugisolatie op basis van silicagels en wordt er gebruikgemaakt van een warmtewisselaar in het ventilatiesysteem.

Overvloedig daglicht wordt aangevuld met daglicht-gestuurd ledsysteem/ Nachtkoeling werd mogelijk gemaakt door een module aan het RWA-systeem toe te voegen. De twee groenwanden en de daktuin bevorderen biodiversiteit. Het geheel zal het hitte-eilandeffect helpen te onderdrukken.

 

Over de Belgian Building Awards

De jury van de Belgian Building Awards bestond uit 9 architecten, journalisten en publicisten: Rita Agneessens (Linklab), Laure Bertrand (LRarchitectes), Eric Cloes (Ik ga Bouwen), Marc Dubois (architectuurrecensent), Lionel Lhoir (Focus Archi), Rik Neven (architectura.be), Philippe Selke (architectura.be), Arnaud Tandt (NAV en Febelcem) en Marnik Dehaen (waarnemend jurylid namens de Orde van Architecten).

De Belgian Building Awards zijn een initiatief van Batibouw dat voor de uitwerking een beroep doet op Redactiebureau Palindroom en architectura.be. Verder wordt ook nauw samengewerkt met de Orde van Architecten en Ik Ga Bouwen & Renoveren, (Sanoma).