Doorzoek volledige site
17 april 2019 | PHILIPPE SELKE

Een observatorium in de vorm van een vogelei

Illustratie | Katja Effting - RO&AD
Illustratie | Katja Effting - RO&AD
Illustratie | Katja Effting - RO&AD
Illustratie | Katja Effting - RO&AD
Illustratie | Katja Effting - RO&AD
Illustratie | Katja Effting - RO&AD
Illustratie | RO&AD

Het is algemeen bekend dat onze noorderburen sterk zijn in ruimtelijke ontwikkeling en natuurbescherming. Hoewel het land erg dicht bevolkt is, beheert het toch uitgestrekte natuurgebieden. In het noorden van Zeeland, langs een zee-arm die het gebied scheidt van Noord-Holland, hebben de architecten van RO&AD, in samenwerking met RAU, een vogelobservatorium ontworpen in de vorm van een vogelei, van een stern meer bepaald, een vogel die zich voortplant in de omgeving. De structuur is gemaakt van dennenhout en riet.

Het vogelobservatorium is gelegen in Scheelhoek, een natuurgebied dichtbij de Haringvlietdam bij Stellendam. Het gebied bestaat uit een dijk met binnendijks grote rietlanden en buitendijks een aantal eilanden. Deze eilanden zijn foerageer- en broedgebied voor steltlopers zoals de visdief en het icoon van dit gebied, de grote stern. 

Het observatorium maakt deel uit van een landschapsplan van HNS Landschapsarchitecten, waarbij verschillende biotopen voor vogels zijn aangelegd die te zien zijn vanuit het observatorium. Om de vogels ongezien te benaderen bestaat het laatste deel van de route uit een tunnel gemaakt van gerecycleerde meerpalen en steenschotten. Deze tunnel is bedekt met zand, omdat het een mogelijke broedplek is voor steltlopers. Het eindpunt van de route is een houten ei, van waaruit je de broedende sterns en al het andere moois van de Scheelhoek kan bewonderen. 


Houten Zollinger-constructie

Het ei is gemodelleerd naar een ei van de Grote Stern, en rust in een nest op een zandplaat, zoals de stern dat zelf ook doet. Het nest is opgebouwd met riet, kastanje palen en zand. Het is parametrisch ontworpen om een goede verhouding te krijgen met vorm, constructie, afmeting en kijkgaten. De constructie bestaat uit een file-to-factory Zollinger-constructie, waarmee in hout grote overspanningen gemaakt kunnen worden, met relatief kleine onderdelen.

Het onderste deel, dat onder water kan komen te staan bij hoog water, is gemaakt van Accoya-hout, het bovenste deel van de den. De bedekking is van lokaal riet, dat aan de binnenkant van de dijk is geoogst. De rietbedekking stopt vlak boven de hoogst mogelijke hoogwaterlijn. Via een hybride hout-betonvloer wordt de binnenkant ontsloten van waaruit je een prachtig uitzicht hebt op de broedeilanden, de Haringvlietdam en de directe omgeving.


Circulair

‘T IJ is een volledig demontabele, met lokaal riet afgedekte, houten eivormige constructie, die in Finland computergestuurd is uitgefreesd, in ca. 400 onderdelen met de boot aangeleverd en op locatie gemonteerd is. Door zijn volledige demonteerbaarheid, modulariteit en materialisatie voldoet de constructie aan alle criteria voor een duurzaam bouwwerk met circulaire potentie. Bovendien is alles tijdelijk en moet ook het vogelobservatorium zonder waardeverlies ooit uit elkaar gehaald kunnen worden. Dit alles om de effecten op het milieu en het ecosysteem op locatie minimaal te belasten nu en in de toekomst’, klinkt het bij RO&AD.