Doorzoek volledige site
21 mei 2019

Z33: 'Het bewijs dat visie, kennis en ethiek op een bouwwerf kunnen samengaan'

Illustratie | © Houben
Illustratie | © Houben
Illustratie | © Houben

Op de bouwwerf van het kunstencentrum Z33 in Hasselt maakt Houben-kraanman Antonio zijn laatste dagen. Door de moeilijke bereikbaarheid prijkte de torenkraan maar liefst anderhalf jaar boven deze werf van de THV Houben-Belemco. Terwijl de laatste opruimwerken van de ruwbouw worden uitgevoerd, is de afwerking nu volop aan de gang. We worden rondgeleid door werfleider Kristof Mutert, die ons professioneel door elke ruimte gidst. ‘De ruwbouw was bijzonder detaillistisch,” vertelt hij ons, “maar de afwerking is eerder sober.” Toch valt het ons al snel op dat sober tegelijk ook zeer secuur betekent op deze werf die we bij ons eerste bezoek in april vorig jaar al een ‘kunstproject’ noemden. Dat beaamt ook de veeleisende Italiaanse architecte Francesca Torzo. “Dit Houben-team voert een meesterwerk uit."

Onzichtbaar geïntegreerde ventilatie

Het strakke ontwerp van de Italiaanse architecte Francesca Torzo voorziet geen standaard zichtbare ventilatieroosters. “Er zijn kleine ventilatiespleten voorzien aan de zijkanten van de vloeren, ter hoogte van de muur. De vloeren lijken daarom zwevend gemaakt. Voor deze constructie hebben we overal speciale bekisting geplaatst, deze bekisting blijft ook dienst doen als luchtkanaal. Er was wat creatief denkwerk voor nodig om samen met het team tot een oplossing te komen. Maar die uitdagingen zijn juist het leuke aan deze werf. De constructie was een tijdsintensief werk maar het geeft een zeer mooi en uniek resultaat,” besluit Kristof trots.

 

Meest indrukwekkende gang 

Door een muuropening in het publieke gedeelte van de bovenverdieping krijgen de bezoekers een bijzonder zicht op de meest indrukwekkende gang van het gebouw. “Dit is de 11 meter hoge gang die gelegen is achter de voorgevel. Nadat de bezoekers beneden aan de balie hun kaartje hebben gekocht komen ze als eerste door deze sprookjesachtige gang die nog verlicht zal worden met ledstrips en spots,” onthult onze gids.

“Op het balkon, met zicht op de inkomhal, komen de burelen voor de directie van het museum. Verder zijn er nog kantoren en een vergaderzaal. Daar wordt de vloer afgewerkt met tapijt. Eigenlijk is de afwerking in het hele gebouw vrij bescheiden,” concludeert onze gids. “Het lijkt misschien complex maar in wezen is het toch eenvoudig. De exporuimtes worden afgewerkt met polybeton, verder is het nog het binnenschrijnwerk en tenslotte de pleisterwerken, die zijn het moeilijkst.”

 

Nauwe samenwerking

“Als werfleider is het nu mijn belangrijkste taak om de planning te coördineren en ervoor te zorgen dat de afwerking zo secuur mogelijk gebeurt. Het is fijn werken omdat we met een klein team zijn. In de drukste periodes waren we hier met maximum 40 mensen aan het werk. Door deze nauwe samenwerking maken we de hoge eisen van het ontwerp en van de architecte Francesca Torzo waar. We participeren actief aan de uitvoering van het ontwerp." 

Kristof vervolgt: "Een mooi voorbeeld daarvan is de opbouw van het unieke plafond in de grote toren. Daar was een sterk staaltje teamwerk voor nodig.  De betonplaat is 1.20 meter dik, met 72 vierkante uitsparingen die een conisch verloop hebben. Na lang nadenken beslisten we om de bekisting aan de onderzijde op te vatten als een ondersteuning uit Layher-stellingmateriaal. Boven de bekisting werd een raster getimmerd waarop we op maat gemaakte EPS-blokken plaatsten. Omdat we het betondeksel in één keer moesten storten, zorgden we voor een sparing in de blokken waarin een lange draadstang werd gespannen om de blokken op hun plaats te houden. Zo waren we zeker van een exacte uitvoering."

"De moeilijkste opdracht was nog het plaatsen van de wapening van het geheel gezien de geringe betondikte. De stabiliteitsingenieur wilde er per se ter plaatse gevlochten wapening in hebben. Samen met de vlechter op de werf bedachten we een echt weefsysteem. Hiervoor moesten de bekister en de vlechter tegelijk samenwerken om elkaar niet vast te werken. We ontwierpen een speciale, dragende beugel waarop de staven konden doorgeschoven worden. Er was behoorlijk wat gecoördineer en 3D-inzicht voor nodig om deze klus te klaren. Nu zijn we met z’n allen enorm fier op het resultaat", besluit Kristof.

 

Waarden en ethiek

Tijdens een persoonlijke interview getuigde architecte Francesca Torzo met veel superlatieven over haar samenwerking met het Houben-team op Z33. “Zonder dit uitzonderlijke team zou Z33 niet eens bestaan,” klonk het aan het begin van een gesprek waarin ze een uitvoerig pleidooi voert over waarden en ethiek in de bouwsector. " “Het loopt volgens mij helemaal fout in de bouwsector. Er is dringend nood aan vertrouwen, waarden en ethiek om beleving te creëren bij het publiek maar zeker ook binnen de bouwsector zelf. Als we gebouwen willen maken waarin mensen zich goed gaan voelen, moeten we ze met heel veel zorg ontwerpen én bouwen. Beleving begint dus al van bij de uitvoering. Een bouwwerf is een sociaal gegeven waar verschillende partijen samenwerken. Dat is niet altijd eenvoudig maar zoveel leuker als iedereen elkaar respecteert en eigen verantwoordelijkheid opneemt."

Torzo: “Z33 vormt het bewijs dat ethiek, kennis en visie vandaag kunnen samengaan op een bouwwerf.  Dit kan dienen als voorbeeld voor vele andere architecten en aannemers."