Doorzoek volledige site
14 oktober 2009

Werken Mechelse Holocaustmuseum van AWG weldra van start

Vlaams minister-president Kris Peeters heeft samen met bOb van Reeth de plannen toegelicht van het nieuwe Holocaustmuseum in Mechelen. Het museum komt op de plaats van het huidige IKA-schoolgebouw, recht tegenover de vroegere Kazerne Dossin in Mechelen. De werkzaamheden voor het ambitieuze nieuwe museum gaan op maandag 26 oktober officieel van start.

Vlaams minister-president Kris Peeters heeft samen met bOb van Reeth de plannen toegelicht  van het nieuwe Holocaustmuseum in Mechelen. Het museum komt op de plaats van het huidige IKA-schoolgebouw, recht tegenover de vroegere Kazerne Dossin in Mechelen. De werkzaamheden voor het ambitieuze nieuwe museum gaan op maandag 26 oktober officieel van start.



“Kazerne Dossin: Memoriaal, museum en documentatiecentrum over Holocaust en Mensenrechten”. Zo heet het nieuwe museum in de Mechelse Tinellaan voluit. De locatie is niet toevallig gekozen. De oude, Oostenrijkse artilleriekazerne Dossin is de plaats waar tijdens de Tweede Wereldoorlog meer dan 25.000 Belgische en Noord-Franse Joden en zigeuners werden verzameld en van waaruit ze naar Auschwitz werden gedeporteerd. Sinds 1995 is er het Joods Museum van Deportatie en Verzet (JMDV) gevestigd. Omdat dit museum vanwege zijn succes al gauw te klein werd, besloot de Vlaamse Regering om op deze plek een nieuw project te realiseren.

Het nieuwe museum komt op de plaats van het vroegere Arresthuis, bij de Mechelaars beter bekend als het IKA-schoolgebouw. Het zal via een permanente tentoonstelling de slachtoffers gedenken, maar ook plaats bieden aan tijdelijke educatieve projecten over mensenrechten in een meer actuele context. Het museum, met een duidelijke internationale ambitie, rekent op zo’n 100.000 bezoekers per jaar uit binnen- en buitenland.

Internationale competitie

    



De eerste plannen voor een nieuw museum dateren al van 2001. De verschillende Vlaamse regeringen zetten achtereenvolgens hun schouders onder het project. Het duurde nog tot 2007 voordat de Vlaamse bouwmeester een internationale competitie voor het ontwerp van het nieuwe museum uitschreef. Uiteindelijk werd de opdracht toegewezen aan bOb van Reeth van AWG architecten.

Kazerne Dossin vormt een sleutelstuk van het opwaarderingproject ‘Tinelsite’. Dit stadsgebied zal onder andere uit een park, woongelegenheden, een jeugdcentrum en sportfaciliteiten bestaan. Het nieuwe museum zal als een baken in de omgeving staan en met zijn lichte kleur en bijzondere architectuur dé aandachtstrekker van de Tinelsite worden. Naast het nieuwe stadspark zal ook het plein tussen het nieuwe museum en de Kazerne Dossin aangepakt worden en uitgroeien tot een plaats waar rust en bezinning centraal staan.

Architectuur en indeling

Het project wordt een drie-eenheid van het nieuwe museum, de eigenlijke kazerne en een open ruimte. Het voormalige arresthuis tegenover de kazerne maakt plaats voor het eigenlijke museum en een veelvoud van de oppervlakte van het arresthuis zelf. Daarom werd ervoor gekozen om de footprint ervan over te nemen en een aantal fragmenten te bewaren en te verwerken in de nieuwe gevel van het museum. Daardoor wordt het arresthuis bewaard in de herinnering van deze plek.
 
Het nieuwe gebouw heeft op het gelijkvloerse niveau een open verdieping, een beetje als een plein, met ruimte voor de balie, een bookshop en tijdelijke tentoonstellingen. Een glazen dak laat rijkelijk licht binnenvallen. Op de eerste, tweede en derde verdieping bevinden zich de ‘vaste’  tentoonstellingsruimtes, die zo flexibel mogelijk zijn opgevat. Een systeem van leidingschachten en verhoogde museumvloeren zorgen ervoor dat de tentoonstelling eenvoudig van opstelling kan veranderen. Twee trappen brengen de bezoekers op de juiste plek. Een grote lift voor drieëndertig personen maakt de vloeren gemakkelijk voor een hele klas bereikbaar.
 
De tentoonstellingsvloeren zelf zijn telkens van daglicht afgeschermd. De punt van het gebouw is dan weer heel open en geeft ruimte aan kantoren en klaslokalen. De hoogste verdieping is heel open en rijkelijk voorzien van daglicht. Ze fungeert als ‘decompressieruimte’, om te bekomen van wat men in het museum heeft gezien en gevoeld. Een groot dakterras geeft toegang tot een balkon, vanwaar men de stad, de kazerne zelf, de Dijle en het mensenrechtenpark kan zien.
 
De buitenkant van het gebouw is sterk afwisselend. Open en gesloten gevelvlakken wisselen elkaar af en worden vormgegeven in een lichte kleur. Daarmee wil het gebouw een hoopvol baken zijn in de stad. Een gebouw dat de nadruk legt op de plek, maar tegelijk een positieve boodschap uitdraagt. Opmerkelijk is dat in het oorspronkelijk ontwerp de architecten gekozen hadden voor een eerder donkere en sombere steen, maar op aanvraag van de buurtbewoners werd een lichtere versie gemaakt. Alle partijen kunnen zich perfect vinden in het nieuwe ontwerp.

    


 
De eigenlijke kazerne wordt ingericht als memoriaal. Dat deel wordt een plek voor bezinning en herdenking van de slachtoffers. Het overige deel van de voorvleugel wordt ingericht als archief en kantoorruimte. De Kazerne Dossin moet daarmee een referentie worden in Europa en de wereld op het vlak van documentatie over Holocaust en mensenrechten.
 
Tussen de twee gebouwen komt een plein. Dat plein zal niet verkeersarm zijn, omdat de Stassartstraat niet kan worden omgelegd. Het plein zal wel fungeren als een tuin voor het geheel van de twee gebouwen. Een halfverharding en vijf gekandelaberde platanen zullen zorgen voor een zachte aanblik van het plein. De doorlopende stadsmuur biedt bescherming tegen de drukte van de Tinellaan. Op loopstroken en verbindingslijnen wordt verharding aangebracht en de hoogteverschillen worden opgevangen met hellingen, zodat een integraal toegankelijk plein ontstaat. Daarmee worden de gebouwen in de stad verankerd en voegen ze er een nieuwe, positieve publieke ruimte aan toe. Een plek die aan het verleden herinnert, maar met een open blik de toekomst inkijkt.