Doorzoek volledige site
28 maart 2019

Nieuw gemeenschapscentrum in neo-barokomgeving

Illustratie | ©LAVA Architecten
Illustratie | ©LAVA Architecten

De architectuurwedstrijd voor een nieuw gemeenschapscentrum in Anderlecht werd door LAVA Architecten gewonnen in 2008. De Rinck is een exemplarisch voorbeeld van de complexiteit die een Brussels project kan opleveren. De hoekpanden zijn historisch erfgoed en verhouden zich met het nabijgelegen 15de-eeuwse Erasmushuis. 

De Koninklijke Commissie voor Monumenten & Landschappen stelde bijkomend de integratie van het nieuwe centrum in het ensemble van de neo-barokgevels van het plein als voorwaarde.

 

Geannexeerde panden

Het centrum was tot in 2008 een aaneenschakeling van geannexeerde panden die doorheen de jaren waren uitgebreid als vestiging voor de lokale Anderlechtse Vlaamse Gemeenschap, in het hart van historisch Anderlecht. 

 

Participatietraject 

Een Gemeenschapscentrum faciliteert infrastructuur voor verschillende lokale en bovenlokale organisaties onder een dak. Het winnend ontwerp werd aan het publiek en de gebruikers getoond nog voor het gebouwd werd. Dit participatietraject zette in op hoe er gesproken wordt over architectuur aan architectuurleken.

Het beeld dat je bij de toeschouwer kan oproepen op een presentatie vooraf stemt zelden overeen met de verwondering bij de gebouwde realiteit. Aan de hand van verschillende schalen is de bezoeker begeleid bij zijn tocht door het nieuwe Gemeenschapscentrum. Maquettes op schalen 1/1ste ,1/5de ,1/200ste en daarnaast beeldfragmenten werden getoond; allemaal zeer verschillend.

Dit participatietraject heeft zeker geholpen om het nieuwe centrum gedragen te maken door al zijn gebruikers. Na vele ontwerpaanpassingen, budgetcontroles en vele verschillende meningen, wordt nu een gebouw uitgevoerd dat het wedstrijdontwerp nog steeds zeer dicht benadert.

 

Binnenstraat ontsluit verschillende functies

Achter de bewaarde gevel ontsluit een nieuwe binnenstraat de verschillende functies van het centrum. Deze functies zitten opgespannen in bakstenen volumes, tussen de eigen binnenstraat en de publieke zijstraat. Door het opsplitsen, stapelen en verschuiven van deze functies verschijnen de bakstenen volumes van dit strakke cultureel programma op schaal van de bebouwing in de zijstraat. 

 

Binnentuin voorziet licht en zicht 

Door het insnijden van de volumes met buitenruimte ontstaan er binnentuinen die als koeren de aanliggende ruimtes van voldoende lichten en zichten voorzien. Op die manier worden ook privacy problemen met de buren in deze stedelijke kern vermeden.

 

Glaspartijen doorbreken metselwerk

De nieuwe gevels worden opgevat als massieve metselwerkmuren die worden doorbroken door grote vaste glaspartijen en kleinere opendraaiende ramen die het onderhoud en de natuurlijke ventilatie garanderen.

 

Eigen gemeenschapsleven

Het monument op de hoek wordt opnieuw in zijn oude functie en verschijning gerestaureerd, namelijk als het estaminet voor het Gemeenschapscentrum. Achter de bewaarde gevel worden de administratieve diensten van het centrum gestapeld in een nieuw bakstenen volume. 

Deze diensten kijken uit over het eigen centrum en het historisch hart van Anderlecht. Op die manier toont De Rinck goed hoe een eigen gemeenschapsleven wordt opgebouwd. Het kan volledig op zichzelf functioneren, maar haalt zijn meerwaarde uit zijn centrale ligging in het centrum van Brussel.