Doorzoek volledige site
13 oktober 2020

Wachtebeke krijgt uniek sociaal woonproject met bijkomende studio's voor zorgbehoevenden (DENC!-STUDIO)

Illustratie | Revive

Binnenkort verrijst er in de Melkerijstraat in Wachtebeke een nieuw sociaal woonproject. Het gaat om twintig appartementen voor sociaal verhuur en acht studio’s voor zorgbehoevende volwassenen. In het project is ook een gemeenschapsruimte voor de buurtbewoners voorzien. Met deze plannen wil de gemeente een antwoord bieden op het nijpend tekort aan sociale woningen voor kleine gezinnen in de regio. De woonwijk wordt bovendien een primeur in Vlaanderen: het is de eerste keer dat een Vlaamse gemeente eigen gronden inzet voor een woonproject voor een sociaal verhuurkantoor. De site wordt via een publiek-private samenwerking gerealiseerd door Revive, een Gentse vastgoedontwikkelaar, en Inclusio, een sociaal vastgoedfonds. Het ontwerp is van de hand van DENC!-STUDIO.

Het is de eerste keer dat een Vlaamse gemeente eigen gronden inzet om sociale woningen te laten bouwen die via een SVK verhuurd worden. De gemeente Wachtebeke nam namelijk het initiatief door de 5.540 vierkante meter grond in de Melkerijstraat in te zetten en een aanbesteding voor de ontwikkeling te laten uitschrijven.

De financiering, de concrete uitwerking en de bouw van de site laat de gemeente dus aan de privésector over, weliswaar in nauw overleg. De grond wordt nu verkocht - met de verplichting om er woningen te  bouwen - aan Inclusio, een vastgoedvennootschap met uitgesproken sociale ambities. Zij zorgen voor de ontwikkeling van het gebouw, terwijl Revive, een Gentse vastgoedontwikkelaar, het project in goede banen leidt. De woningen zullen op lange termijn verhuurd worden aan het SVK Meetjesland.

Revive en Inclusio werkten samen met DENC!-STUDIO  een voorstel uit waarbij acht studio’s voor volwassenen met een zorgbehoefte (i.s.m. Oak Tree Projects vzw) alsook een gemeenschapsruimte voor de buurt voorzien worden bovenop de twintig appartementen voor sociale verhuur. Daarnaast worden een ruimte collective tuin van 3.100 m2 alsook twintig parkeerplaatsen voorzien.


Ruimtelijk rendement

"De in het wedstrijdbestek opgelegde woningoppervlakte van 60 m2 was naar onze mening enkel te verantwoorden in een compacte geschakeld/gestapelde typologie", klinkt het bij DENC!-STUDIO. "Het grondgebonden aanbieden van dergelijke woningoppervlaktes zou door het hiermee gepaard gaande grondbeslag resulteren in een uiterst slechte duurzaamheidsscore. We kozen er dan ook expliciet voor de focus verschuiven van de individuele woning op de eigen kavel naar een meer gemengde woonomgeving mét terdege collectieve voorzieningen.”

Door compact en geschakeld/gestapeld te bouwen, minimaliseert het ontwerp de footprint, ten voordele een groter groenaandeel. De zijdelingse opstelling van het gebouw gaat versnippering van het terrein tegen en weet het groen te bundelen tot een effectief bruikbare collectieve tuin. Deze zal fungeren als bindmiddel en identiteitsdrager.


Verhoogde densiteit voor meer kwaliteit

Het bij wedstrijdbestek indicatief opgegeven aantal te voorziene woongelegenheden (15 à 20) zou bij een terreinoppervlakte van 5.540 m² hebben geresulteerd in een woondensiteit van 27 à 36 woningen/hectare. De gemeente Wachtebeke liet evenwel ruimte voor meer. Inschrijvers die bovenop het indicatief voorgestelde een beperkt aantal wooneenheden extra wensten te realiseren, dienden dit dan wel te kunnen motiveren in relatie tot woonkwaliteit en wooninnovatie. Een hogere densiteit mag immers niet verstikkend werken. Ze dient op een intelligente wijze te worden aangepakt.

Het winnende team wist de jury te overtuigen dat densiteit en kwaliteit geen communicerende vaten hoeven te zijn. Integendeel; een voldoende hoge densiteit kan juist bijdragen aan de verbeterde water- en energiehuishouding, het succes van de publieke ruimte alsook collectieve initiatieven. Innovatieve woontypes, collectieve woonvormen, stapel- en/of schakeltypologieën kunnen de ruimtelijke en ecologische voetafdruk beperken en tegelijkertijd de leefkwaliteit verhogen.
 

Meerwaarde uit collectiviteit

Heel wat projecten kennen vandaag de dag reeds een 'veilig afgewogen graad van collectiviteit' onder de vorm van bijvoorbeeld een gedeelde tuin, tuinberging en/of fietsenstalling. In dit ontwerp wordt daarbovenop een gemeenschapsruimte van respectabele oppervlakte voorzien. Deze situeert zich op een goed zichtbare, vlot identificeerbare, toegankelijke en gastvrije plek, op de overgang tussen openbaar domein en de gedeelde tuin. Op de gelijkvloerse kop vormt ze als het ware het gezicht van het nieuwe wonenAlle bewoners zullen inspraak krijgen in de activiteiten en invulling. De gemeenschaprsruimte zal tevens openstaan voor organisaties uit de buurt.

Meerwaarde uit inclusiviteit

Om het project financieel haalbaar te maken was een verhoogde densiteit t.o.v. het vooropgestelde bouwprogramma nodig.  Toch wilde het ontwerpteam niet zondermeer teruggrijpen naar ‘meer van hetzelfde’. Inclusio zocht versterking bij Oak Tree Projects een vzw die actief werkt aan een betaalbare en inclusieve samenleving voor volwassenen met een zorgbehoefte.

Bovenop de twintig SVK-appartementen telt het project nu ook acht Oak Tree-studio’s. Een deel zal worden afgestemd op rolstoelbewoning.
Teneinde iedere stigmatisering te kunnen vermijden, is een doorgedreven bundeling van types vermeden. We zetten juist in op inclusieve verwevenheid. De studio’s bestemd voor Oak Tree-bewoners liggen verspreid over het gebouw. Het voorgesteld project verzekert de kans op interactie, verhoogt de diversiteit aan bewoners en maakt écht inclusief samenleven mogelijk, zonder de ruimtelijke draagkracht te overstijgen.

GERELATEERDE DOSSIERS