Doorzoek volledige site
14 oktober 2021 | LIESBETH VERHULST

ORG krijgt internationale erkenning voor Administratief Centrum in Beveren

Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Heinrich Altenmuller
Illustratie | Heinrich Altenmuller
Illustratie | Heinrich Altenmuller
Illustratie | Heinrich Altenmuller
Illustratie | Heinrich Altenmuller
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin
Illustratie | Filip Dujardin

Het nieuwe Administratief Centrum van Beveren is gelegen langs de centrale verkeersader in het hart van de gemeente. Het gebouw bevat alle gemeentelijke diensten alsook het hoofdkantoor van de lokale politie. ORG Permanent Modernity werkte op verschillende schaalniveaus om het omvangrijke gebouw te laten inpassen in het fijnkorrelige stadsweefsel. Enkele unieke elementen zoals de kolommen langs de gevel vormgegeven als 3D-sculpturen, en de via digitale technologie ontwikkelde gaaswand verlenen het gebouw een eigen identiteit. Het gebouw opgetrokken door Democo kreeg dit jaar internationale erkenning met de Second Award in de categorie Public Building van de internationale Rethinking The Future Awards 2021

De strategische positionering van het gebouw resulteerde in een compact L-vormig gebouw. Het politiekantoor en het administratief centrum zijn elk in één been van het gebouw ondergebracht. Op het kruispunt van beide benen is een toegangsvolume vormgegeven, als een soort van anomalie in het verder eerder gestandaardiseerde gebouw. Dit volume bevat de representatieve functies van het centrum: de gemeenteraadszaal, een auditorium en publieke dienstenmarkt. De voorgevel opent zich naar en definieert een nieuw evenementenplein.
 

Spel van schaalniveaus

Het gebouw is eenvoudig en goed georganiseerd. De ‘mega-baksteen’ bekleding beantwoordt aan de lokale context: een traditioneel bouwmateriaal toegepast op een niet-traditionele manier. Regelmatig geplaatste verticale ramen passen in het baksteensysteem waardoor voorspelbaar licht de flexibele interne kantoorindelingen kan binnentreden. Uitgespannen metaal (gaaswand) bekleedt de lege ruimten tussen elk volume en contrasteert met de rationele bakstenen gevel. Deze vides definiëren binnenpleinen, brengen daglicht tot diep in het gebouw, moduleren de zonnewarmte en creëren functionele buitenruimtes. Transparante verbindingen tussen de volumes bevatten alle verticale circulatie en gemeenschappelijke ontmoetingsruimten. 

“Het gebouw is samengesteld uit honderden identieke elementen op het niveau van het menselijk lichaam, met afmetingen van 1,6 op 0,8 meter, maar die geschakeld worden op een manier die stelselmatig grotere korrels maakt. Het gebouw is eigenlijk veel te groot voor het centrum van Beveren, dat een relatief fijnkorrelig dorpje is. We hebben gewerkt met verschillende schaalniveaus om het gebouw in het stadsweefsel te laten inpassen”, licht Alexander D’Hooghe toe.
 

BEN-gebouw

Het Administratief Centrum is een BEN-gebouw: veel van de energiebesparingen zijn afkomstig van passieve zonne-, wind en waterstrategieën alsook van actieve verwarming, koeling en energietechnologieën zoals warmteopslag in boorgaten, klimaatplafonds, zonnepanelen op het dak en geïntegreerde zonnecellen in de beglaasde parkeerluifels. Sweco stond als studiebureau in voor onder meer het ontwerp van de technische installaties, de EPB-verslaggeving en het onderzoek naar ecologisch en duurzaam bouwen. 


Unieke gaaswand

De gaaswand is een gevelprototype voor een zonwering. Het prototype werd ontworpen voor de binnenkoeren van het Administratief Centrum. De bedoeling van het prototype is de blootstelling aan zonne-energie en water te beperken, en tegelijkertijd diffuus licht binnen te laten in het gebouw en uitzicht naar buiten toe te laten.

De unieke vorm van de gaaswand is het resultaat van analoge en digitale ontwerptechnieken. Er is een digitale zonnestudie uitgevoerd op de binnenplaatsen, waarbij zonnebewegingen en energieparameters zijn bepaald. Deze variabelen werden genoteerd, en vervolgens werden vele formele oplossingen verkend in klei. De meest veelbelovende kleimodellen werden 3D gescand, geïmporteerd in modelleersoftware, geometrisch verfijnd en opgedeeld in constructie-eenheden. De modellen werden in een BIM-model ingevoerd en opnieuw geanalyseerd om de functionele prestaties en de integratie met het gebouw als geheel te garanderen. De ontwerpspecificaties werden naar een staalfabrikant en een bouwkundig ingenieur gestuurd. Er werden proefmodellen op ware grootte gebouwd om de aannames over de afmetingen van de materialen te controleren en te perfectioneren en om de constructie- en installatietechnieken te bestuderen.

Uitgerekte metalen panelen worden gedeeltelijk in vorm gebogen voordat ze volledig gevormd en bevestigd worden aan staalplaatprofielen, die met stalen beugels opgehangen zijn aan de betonnen vloerplaten. De vorm, oorspronkelijk geïnspireerd op een horizontaal georiënteerd stoffen gordijn, dwingt het licht meer dan eens door de golving van elk paneel te gaan, waardoor de directe warmte-instraling wordt geminimaliseerd.

 

Trompe-l’oeil

De noodzakelijke kolommen langs de gevel werden ook als architecturale elementen opgevat. Ze buigen en plooien zich en doen dienst als banken, brievenbussen en ticketzuilen. De vormen verwijzen naar kunstwerken van beeldend kunstenaar Sol LeWitt. “In zowat elk project trachten we de kolommen op een creatieve manier op te lossen. Door ze hier te verstoppen in 3D-sculpturen vallen ze niet meer op en creëren we een soort van trompe-l’oeil. We hebben hier een op het eerste zicht vrij gestandaardiseerd gebouw neergezet, maar deze 3D-sculpturen verlenen het gebouw toch een uitgesproken identiteit, net als de voluptueuze trapstructuur en de gaaswand”, aldus Alexander D’Hooghe.