3D-laserscanning brengt 14.000 m² erfgoed in kaart voor restauratie van het Instituut voor Tropische Geneeskunde

Met een combinatie van 3D-laserscanning en drone scanning registreerde het team zowel het interieur als het exterieur, met bijzondere aandacht voor de beschermde erfgoedelementen en art-decodetails. En dat binnen een strakke deadline van vijf werkdagen. Het resultaat is een gedetailleerde 3D-puntenwolk en nauwkeurige 2D-plannen die de basis vormen voor de verdere restauratie en verbouwing.

Ontbrekende plannenset 

De gebouwen van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen dateren uit 1933 en zijn sinds 1993 beschermd als monument. Voor de site staan ingrijpende restauratie- en verbouwingswerken gepland met als doel de gebouwen duurzaam en toekomstbestendig te maken. Het technische team van het ITG beschikte echter niet over een volledige plannenset met grondplannen, gevels en snedes van de verschillende gebouwen. Ter voorbereiding van de restauratie moest daarom eerst het planmateriaal worden opgemaakt.

Die opdracht omvatte zowel het interieur als het exterieur van de gebouwen. Ook de zones met erfgoedwaarde en specifieke art-decodetailleringen moesten in kleur en hoge resolutie worden opgenomen. Daarbij gold bovendien een strakke timing: de volledige opmeting van 14.000 m² moest binnen vijf werkdagen gebeuren.

Grondige voorbereiding en Nauwkeurig uitzetwerk

Een project van deze omvang vraagt een grondige voorbereiding. Daarom organiseerde 3ES eerst een kick-offmeeting met het technische team van het Instituut voor Tropische Geneeskunde. Ze stemden de opmetingsplanning af op de toegankelijkheid van de verschillende gebouwen en lokalen en maakten afspraken over zowel de scanningdetails als het opleveringsschema van de definitieve plannen.

Om ervoor te zorgen dat de scans, tekeningen en orthofoto’s van de daken over de volledige site correct op elkaar aansloten, zette de beëdigd landmeter-expert van 3ES op de eerste werkdag vaste referentiepunten uit op de strategische locaties. Deze punten werden verankerd in of op de gebouwen en op de stoep. Ze vormden de meetkundige backbone voor de verschillende scans en zorgden ervoor dat de uiteindelijke plannen en scanresultaten voldeden aan de gevraagde nauwkeurigheid van 3 cm over de volledige site.

3D-scan van het monument, aangevuld met drone scanning

Voor de buitenzijde van de gebouwen gebruikte het team van 3ES de RTC360 en P40 scanners van Leica. De zones met erfgoedwaarde en de art-decodetailleringen werden in kleur en hoge resolutie ingemeten. Zo werd niet alleen de globale geometrie van de gebouwen vastgelegd, maar ook het detailniveau dat voor de verdere restauratievoorbereiding nodig was. Voor het interieur werd de Leica RTC360 gebruikt. Hiermee konden ook de bestaande situatie en ruimtelijke opbouw binnen nauwkeurig worden geregistreerd. 

3D-meten met een drone is dan weer bijzonder geschikt om moeilijk bereikbare dakoppervlakken in kaart te brengen en orthofoto’s te maken. Daarom werden de laserscans aangevuld met drone scanning voor de daken. 3ES nam hierbij ook de afstemming en aanvraag van de dronevlucht voor zijn rekening. De ligging van het ITG in de nabijheid van de gevangenis van Antwerpen maakte die voorbereiding extra belangrijk. 

Van 3D-pointclouds naar gedetailleerde plannen

De opdracht stopte echter niet bij het uitvoeren van een 3D-scan. 3ES moest de verzamelde gegevens ook omzetten in bruikbare informatie voor het technische team van het ITG. Een 3D-puntenwolk registreert de bestaande geometrie van de gebouwen. De beschermde zones en typische art-decodetails werden daarbij in de vereiste detaillering en hoge resolutie vastgelegd.

Op basis van die puntenwolk werkte 3ES gedetailleerde 2D-plannen uit voor de verdere restauratievoorbereiding. De 2D-plannen van de grond, gevels en snedes van de verschillende gebouwen vormen nu het planmateriaal dat nodig is voor de voorbereiding van de werken.