"De Orde heeft jonge stemmen nodig": voorzitter Anton Draye roept architecten op zich kandidaat te stellen

Met de verkiezingen van oktober wil de Orde daarom nadrukkelijk nieuwe kandidaten aantrekken. Niet alleen om bestuursfuncties in te vullen, maar vooral om de band tussen de Orde en de dagelijkse praktijk te versterken. "Met enkele halve dagen per maand kun je al een wezenlijk verschil maken", zegt Anton. "En je krijgt er een unieke blik op het beroep voor terug."

Een engagement dat groeide uit de praktijk

Toen Anton Draye zich op zijn 35ste kandidaat stelde voor een mandaat binnen de Orde, was hij al ongeveer tien jaar actief als architect. Hij zag hoe het beroep in sneltempo veranderde: digitalisering deed haar intrede, de regelgeving rond duurzaamheid werd steeds complexer en nieuwe samenwerkingsvormen stelden bestaande structuren op de proef.

"Ik zag de bouwwereld razendsnel evolueren, maar tegelijk ook een aantal grote uitdagingen ontstaan", vertelt hij. "De administratieve druk nam toe, aansprakelijkheden werden steeds zwaarder en bepaalde juridische kaders waren niet langer afgestemd op de praktijk. Ik vond dat de Orde en het beroep nood hadden aan hervorming."

Wat begon als een engagement binnen de provinciale raad groeide uit tot een grotere verantwoordelijkheid. Via functies als secretaris en provinciaal voorzitter kwam Anton uiteindelijk terecht aan het hoofd van zowel de Vlaamse als de Nationale Raad.

"Dat was nooit een vooraf uitgestippeld plan", zegt hij. "Maar wanneer de organisatie moeilijke momenten doormaakte, heb ik verantwoordelijkheid opgenomen. Vandaag ben ik vooral tevreden dat een aantal hervormingen waar we al jaren voor pleiten, eindelijk concreet vorm krijgen."

Grote hervormingen vragen nieuwe generaties

Die hervormingen staan vandaag bovenaan de agenda van de Orde. Zo wordt gewerkt aan de modernisering van de wet van ‘63, die de werking van de Orde bepaalt, en aan de verdere opvolging van de wet van ‘39, die de titel en het beroep van architect beschermt.

Een belangrijk onderdeel van de hervorming van de wet van ‘63 is het democratischer maken van de bestuursstructuren. Daarbij wordt onder andere de historische minimumleeftijd van 30 jaar voor mandatarissen afgeschaft. Dat moet de weg vrijmaken voor een grotere instroom van jonge architecten en een bredere vertegenwoordiging van het werkveld.

Die verjonging is volgens Anton noodzakelijk om de Orde toekomstbestendig te maken. “We moeten een getrouwe spiegel zijn van de beroepsgroep. Vandaag is dat nog onvoldoende het geval. Jonge architecten brengen nieuwe inzichten mee over samenwerken, communiceren en organiseren. Dat zijn precies de kwaliteiten die we nodig hebben om de uitdagingen van morgen aan te pakken."

Daarnaast moet de hervorming ook de basis leggen voor een volgende belangrijke stap: de modernisering van de architectuurstage, een dossier dat al geruime tijd bovenaan de agenda staat.

Samen verder bouwen

Er zijn echter ook nieuwe beleidsdossiers die de komende jaren steeds meer aandacht zullen vragen. Daarbij verwijst Anton naar de problematiek van de overheidsopdrachten, een thema dat hem persoonlijk nauw aan het hart ligt. "Binnen de sector zijn er initiatieven genoeg, maar een overkoepelend totaalkader ontbreekt nog. Recent hebben we gelukkig een hoopvol signaal gekregen dat er meer draagvlak ontstaat om hier werk van te maken."

Tegelijk benadrukt hij dat zulke grote hervormingen tijd vragen. "Een belangrijke boodschap is dat deze grote beleidsthema's niet het gros van ons dagelijks werk vormen. Je kan er ook niet van uitgaan dat alles van de ene dag op de andere gerealiseerd wordt." Volgens Anton schuilt net daarin de meerwaarde van nieuwe mandatarissen: zij kunnen verder bouwen op de trajecten die vandaag worden opgestart en mee richting geven aan de toekomst van het beroep.

Meer ruimte voor jonge en vrouwelijke stemmen

De oproep naar jonge kandidaten gaat hand in hand met de ambitie om meer vrouwen te betrekken bij het bestuur van de Orde. "Het EquiLibre-onderzoek van KU Leuven toont aan dat veel vrouwelijke architecten rond hun 35ste het beroep verlaten omdat de combinatie van praktijk, inkomen, zelfstandigenstatuut en gezin bijzonder zwaar wordt", zegt Anton. "Net daarom is het belangrijk dat hun stem ook vertegenwoordigd wordt binnen de Orde."

Meer diversiteit betekent volgens hem niet alleen meer rechtvaardigheid, maar ook een betere besluitvorming. Een bestuur dat de realiteit van het werkveld weerspiegelt, kan beter inspelen op de noden van de beroepsgroep.

Directe impact op het terrein

Hoewel grote hervormingen vaak de aandacht trekken, speelt een groot deel van het werk van de Orde zich dichter bij de dagelijkse praktijk af. Binnen de provinciale raden staan architecten in rechtstreeks contact met stagiairs, stagemeesters en collega's uit het werkveld. Ze begeleiden dossiers, bemiddelen bij conflicten en zoeken oplossingen voor concrete problemen waarmee architecten worden geconfronteerd.

"Veel van dat werk gebeurt achter de schermen, maar de impact ervan is enorm", licht Anton toe. "Als deontologisch instituut proberen we eerst te bemiddelen en oplossingen te zoeken. Alleen wanneer dat echt nodig is, treden we tuchtrechtelijk op."

Een mandaat is beter combineerbaar dan vaak wordt gedacht

Een van de grootste drempels voor kandidaat-mandatarissen blijft de veronderstelde tijdsinvestering. Toch nuanceert Anton dat beeld. "Voor de meeste functies is de tijdsbesteding perfect beheersbaar", zegt hij. "De agenda's worden ruim op voorhand vastgelegd en veel mandaten vragen gemiddeld drie tot vier werkdagen per maand. Bovendien wordt steeds meer gebruikgemaakt van digitale vergaderingen om verplaatsingstijd te beperken."

Ook de ondersteuning binnen de organisatie speelt daarbij een belangrijke rol. De operationele diensten nemen een groot deel van de praktische opvolging voor hun rekening, waardoor mandatarissen zich vooral kunnen concentreren op de inhoudelijke aspecten van hun opdracht. "Je staat er nooit alleen voor. De diensten ondersteunen het proces, terwijl jij als architect jouw praktijkervaring en expertise binnenbrengt."

Leren, groeien en mee bouwen aan het beroep

Met een mandaat beteken je volgens Anton niet alleen iets voor collega's, maar investeer je ook in je eigen professionele ontwikkeling. Mandatarissen krijgen tenslotte inzichten in deontologie, wetgeving, stagebegeleiding en beleidsvorming. Ze bouwen een breed netwerk uit en leren het beroep kennen vanuit invalshoeken die ze binnen hun eigen bureau vaak niet tegenkomen.

"De jongere generatie hoeft bovendien niet alles zelf uit te vinden", zegt hij. "Binnen de Orde is veel ervaring aanwezig. Wanneer je die kennis kunt combineren met nieuwe ideeën en frisse energie, ontstaat er iets bijzonder waardevols."

"Gewoon doen."

Met de verkiezingen van oktober in zicht heeft Anton één boodschap voor architecten die twijfelen. "Gewoon doen. De sector verandert te snel om aan de zijlijn te blijven staan.” Veel mensen denken dat een mandaat een enorme belasting is, maar met enkele halve dagen per maand kun je al een wezenlijke bijdrage leveren. Bovendien krijg je de kans om mee vorm te geven aan de toekomst van ons beroep."

Zijn wens voor de volgende generatie mandatarissen sluit daar naadloos bij aan: "Grijp jullie kansen en werk samen. Het is aan de volgende generatie om het beroep verder de 21ste eeuw binnen te loodsen. En aan de oudere generatie om hen daarin te ondersteunen en vertrouwen te geven."

Voor de Orde van Architecten zijn de verkiezingen van oktober dan ook meer dan een formeel bestuursmoment. Ze vormen een kans om nieuwe stemmen aan tafel te brengen en samen te bouwen aan een organisatie die de architectuurpraktijk van vandaag én morgen vertegenwoordigt.

Kandidatuur indienen

Geïnteresseerden kunnen hun kandidatuur met foto en korte motivatie elektronisch indienen bij hun bevoegde provinciale raad van 14 augustus tot 15 september. Binnenkort wordt iedereen op de hoogte gebracht van het verdere verloop van de verkiezingen.