Ontwerpen met het oog op demontage: circulair denken in de praktijk
Circulariteit in de bouwsector wordt nog vaak herleid tot materiaalkeuze. Toch verschuift de aandacht steeds meer naar ontwerpstrategieën die het volledige levenscyclusdenken ondersteunen. Ook leveranciers zoals BossCover spelen hierin een rol door systemen te ontwikkelen die demonteerbaarheid faciliteren en hergebruik mogelijk maken.
Een recente realisatie van architectenbureau AST77 illustreert hoe die principes in de praktijk kunnen worden toegepast. In het ontwerp van hun nieuwe kantoren werd niet alleen gefocust op esthetiek en prestaties, maar ook op de toekomst van het gebouw: wat gebeurt er met de gebruikte materialen wanneer de functie wijzigt of het gebouw wordt aangepast?
Een demonteerbare dakopbouw als fundament
De dakopbouw vormt daarin een interessant voorbeeld. Door te kiezen voor het demonteerbare BossCover Circular-systeem wordt het mogelijk om materialen in de toekomst los te maken en te hergebruiken.
Die aanpak vraagt een andere manier van ontwerpen. Verbindingen moeten losmaakbaar zijn, lagen scheidbaar. Het gebouw wordt niet langer gezien als een eindpunt, maar als een tijdelijke samenstelling van materialen. Volgens architect Peter Van Impe ligt daar de essentie: “We moeten niet alleen weten hoe we bouwen, maar ook hoe we het weer uit elkaar halen.”
Een belangrijk onderdeel van dit project is de combinatie met hergebruikte isolatie, die via CPE uit een andere werf werd gerecupereerd. Door deze opnieuw in te zetten, wordt de levensduur van materialen verlengd en wordt de vraag naar nieuwe grondstoffen beperkt.
De rol van levensduur binnen circulariteit
Naast demonteerbaarheid speelt ook levensduur een belangrijke rol. Voor de dakafdichting werd gekozen voor EPDM, een materiaal met een bewezen levensduur van 70 jaar en langer. Dat betekent dat het dak gedurende meerdere decennia zijn functie kan behouden zonder vervanging.
In een circulair verhaal is dat essentieel: hoe langer een materiaal meegaat, hoe lager de totale impact over de volledige levenscyclus. En in combinatie met een demonteerbare opbouw ontstaat zo een systeem dat niet alleen vandaag performant is, maar ook toekomstgericht ontworpen werd.
Het project toont aan dat circulair bouwen vandaag al concreet toepasbaar is, op voorwaarde dat het van bij de start wordt meegenomen in het ontwerp. Door te denken in systemen die demonteerbaar zijn, materialen met een lange levensduur te combineren en hergebruik actief te integreren, verschuift de rol van de dakopbouw van een eindoplossing naar een systeem met toekomst.
