Oude kleiklinkers krijgen nieuw leven op vernieuwde Grote Markt in Sint-Niklaas
De stad Sint-Niklaas zet volop in op circulaire stadsontwikkeling bij de heraanleg van de Grote Markt. Opvallend daarbij is het grootschalige hergebruik van de bestaande kleiklinkers, die na zorgvuldige recuperatie opnieuw worden geïntegreerd in het vernieuwde pleinontwerp.
Meer dan 60% van de oorspronkelijke Vande Moortel-kleiklinkers krijgt zo een tweede leven op de site zelf. De overige klinkers worden als recuperatiemateriaal opnieuw aangeboden, waardoor het project niet alleen bouwafval beperkt, maar ook de principes van duurzaam materiaalgebruik concreet in de praktijk brengt.
Circulaire aanpak als uitgangspunt
Met de heraanleg van de Grote Markt kiest Sint-Niklaas bewust voor een toekomstgerichte invulling van de publieke ruimte. De vernieuwde Grote Markt maakt naast de centrale verharde open ruimte ook plaats voor waterpartijen, een brede groene rand en terrassen.
In plaats van de bestaande bestrating af te voeren, besloot de stad om de aanwezige kleiklinkers, oorspronkelijk afkomstig van Steenbakkerij Vande Moortel, zorgvuldig te recupereren en opnieuw te verwerken binnen het project. Het resterende deel van de originele bestrating dat niet opnieuw gebruikt wordt, gaat terug naar Vande Moortel en wordt verkocht als recup kleiklinker. Eender welke kleiklinker kan op deze twee manieren een tweede leven krijgen in deze vormen van ‘primaire circulariteit’.
Zorgvuldige recuperatie en hergebruik
Voor de start van de heraanleg werden de bestaande kleiklinkers zorgvuldig uitgebroken, gesorteerd en op pallets gestapeld. Meer dan 60% van de klinkers wordt opnieuw verwerkt in het nieuwe marktplein. Dit maakt het project niet alleen duurzaam, maar ook economisch aantrekkelijk, aangezien deze herbruikbare materialen een nieuwe bestemming vinden, of het nu op de Grote Markt is of als recup kleiklinker beschikbaar voor een particulier terras of oprit.
Het transport en de verwerking van de klinkers gebeurden bovendien met minimale CO2-uitstoot, wat de impact op het milieu verder verkleint. Dit project benadrukt daarmee hoe hergebruik niet alleen afval vermindert, maar ook bijdraagt aan een efficiënter bouwproces.
Ook andere materialen krijgen tweede leven
De circulaire ambities van de stad beperken zich niet tot de kleiklinkers. Ook andere onderdelen van de oude marktinrichting krijgen een nieuwe bestemming binnen lokale projecten. Zo wordt de houten boardwalk van de oude Grote Markt hergebruikt als gevelbekleding voor Cocon, een nieuwe circulaire en sociale ontmoetingsplek in Sint-Niklaas. Daarnaast worden oude luifels van de oversteekplaatsen op de Grote Markt opnieuw ingezet als toegangspoorten voor hetzelfde gebouw.
Ook de bushaltes op de Grote Markt werden vernieuwd en voorzien van energiezuinige ledverlichting. Daarmee wil de stad niet alleen inzetten op hergebruik van materialen, maar ook op een duurzamer energieverbruik in de publieke ruimte.
Inspirerend voorbeeld voor circulaire stadsontwikkeling
Met de heraanleg van de Grote Markt positioneert Sint-Niklaas zich als een voortrekker op het vlak van circulaire stadsontwikkeling. Het project toont hoe publieke ruimteprojecten kunnen bijdragen aan een duurzamere omgang met materialen, zonder in te boeten op kwaliteit of uitstraling.
Door bestaande materialen maximaal te recupereren en nieuwe functies toe te kennen aan onderdelen van de oude inrichting, wil de stad een inspirerend voorbeeld vormen voor andere steden en gemeenten die werk willen maken van circulair bouwen en duurzaam ruimtegebruik.
Meer informatie over de vernieuwing van de Grote Markt is te vinden op de website van Sint-Niklaas: http://www.sint-niklaas.be/grotemarkt
Wie interesse heeft in de gerecupereerde kleiklinkers die terugkwamen van de Grote Markt, kan contact opnemen via info@vandemoortel.be.