uma architecten, ZAmpone en Fallow ontwerpen Molendries in Roosdaal als zorggehucht rond nieuwe dries

Een landschappelijk masterplan vormt de basis voor die opzet. Molendries wordt opgevat als een schakel tussen het bestaande dorp Pamel en de publieke ruimtes van het dorpsbos. Centraal ligt een eigentijdse interpretatie van de dries, een traditionele landschapsvorm die in Roosdaal en het Pajottenland voorkomt als ontmoetingsruimte van kernen en gehuchten. De drie gebouwen schikken zich rond deze genereuze open ruimte en vormen samen een herkenbaar ensemble dat zich zorgvuldig in zijn omgeving inpast.

Een dries als publiek hart

Twee bestaande voetwegen die over het terrein lopen, worden opgenomen in de ruimtelijke structuur en gebruikt om de nieuwe dries als het ware op te spannen. Ze verbinden de site met het omliggende netwerk van trage wegen, terwijl het centrale plein vrij toegankelijk blijft voor buurtbewoners. Zo opent het zorggehucht zich letterlijk en figuurlijk naar zijn omgeving en krijgt de dries niet alleen betekenis voor bewoners en begeleiders, maar ook als publieke plek binnen het dorp.

Vanaf de dries ontvouwt zich een reeks landschapskamers met telkens een andere graad van openbaarheid. Het publieke plein gaat over in semiprivate voortuinen en vervolgens in private leeftuinen, patio’s, snoezeltuinen en een boomgaard. Die opeenvolging zorgt voor een geleidelijke overgang tussen de ruimere omgeving en de leefwereld van de bewoners. Het landschap stuurt het gebruik op een zachte manier en biedt zowel ruimte voor ontmoeting als meer beschutte plekken voor rust en afzondering.

Wonen tussen openheid en geborgenheid

Ook de woongebouwen zijn opgebouwd vanuit verschillende gradaties tussen collectief en individueel, open en geborgen. Variaties in lichtinval, oriëntatie, maatvoering en de relatie tussen binnen- en buitenruimte leveren uiteenlopende leefwerelden op. Een rijwoningtypologie organiseert het programma verticaal en neemt de schaal en sfeer van een huis over. Daarnaast voorziet het ontwerp een patiotypologie die zich horizontaal ontwikkelt en is afgestemd op bewoners die meer zorg of begeleiding nodig hebben.

Bij die patiowoningen zorgt een circulatielus ervoor dat doodlopende gangen worden vermeden. Een bijzondere positie is weggelegd voor het vrijstaande paviljoen aan de straatzijde van de dries. Het gebouw heeft geen uitgesproken richting en oriënteert zich gelijkwaardig naar alle zijden. Met het onthaal, de administratie en ateliers voor dagactiviteiten vormt het paviljoen het open hart en de ontvangstruimte van Molendries, waar bewoners en begeleiders, maar ook bezoekers en buurtbewoners, elkaar kunnen ontmoeten.

Aanpasbaar casco, biobased materialen

Duurzaamheid wordt niet alleen gezocht in materiaalkeuzes, maar ook in de aanpasbaarheid van de gebouwen. Een orthogonaal grid vormt een polyvalent casco dat verschillende invullingen mogelijk maakt, nu en in de toekomst: van kleine interne aanpassingen tot een volledig nieuwe functie. Zo kunnen de werkkamers bij de rijwoningen als gedeelde werkruimte functioneren of worden opgesplitst in individuele werkkamers. Herhaling en standaardisering van bouwelementen moeten bovendien onderhoud en herstel vergemakkelijken en het snijverlies tijdens de productie beperken.

Ook de materialisering volgt die duurzame benadering. De gevels worden opgebouwd uit houten kaders en stro en afgewerkt met geverfde houten beplanking. Binnen kiest het ontwerpteam voor gezonde en circulaire materialen, waaronder biogene verven, leem, linoleumvloeren en massief hout behandeld met natuurlijke oliën. Samen met de lage volumes, verschillende woontypologieën en gelaagde buitenruimtes dragen die keuzes bij aan de warme, diverse leefwerelden op mensenmaat die Molendries als zorggehucht wil bieden.