Abby museum Kortrijk 131

ontwerpopdracht

De ontwerpopdracht voor Abby Kortrijk bestond uit de transformatie en uitbreiding van de historische Groeningeabdij tot een hedendaags museum voor kunst en ontmoeting. Centraal stond het ontwikkelen van een open en toegankelijke plek die erfgoed, architectuur en publieke ruimte met elkaar verbindt. Het ontwerp moest de bestaande structuren respectvol herstellen en versterken, terwijl nieuwe ingrepen – zoals de ondergrondse zalen en een paviljoen – een duidelijke, eigentijdse laag toevoegen. De uitdaging lag in het creëren van een samenhangend geheel waarin geschiedenis, gebruik en identiteit elkaar versterken.

uitdagingen en antwoorden

De belangrijkste uitdagingen waren het realiseren van een omvangrijk bouwprogramma zonder de draagkracht van het park te overschrijden en het toevoegen van een nieuw bouwvolume met een sterke identiteit in relatie met en respect voor de historisch waardevolle gebouwen. Het eerste hebben we kunnen realiseren door de state-of-the-art tentoonstellingsruimtes, die geen daglicht vereisten, ondergronds te voorzien. Dit was niet enkel een ontwerpmatige uitdaging maar ook een technische uitdaging op verschillende vlakken: bouwen onder een historische kapel, waterdichtheid, evacuatie bij brand… Het tweede door een krachtige vorm te ontwerpen die in afmetingen en hoogte overeenkomt met de bestaande gebouwen, eenzelfde materialiteit heeft (baksteen) en een vorm die verwijst naar de historische daken

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Abby Kortrijk belichaamt duurzaamheid als een integraal en gelaagd principe. De herbestemming van de Groeningeabdij vertrekt vanuit maximaal behoud en versterking van het bestaande, aangevuld met gerichte, toekomstgerichte ingrepen. Een ondergronds museum en een paviljoen in circulaire baksteen (60% recuperatie) beperken de impact en verlengen de levenscyclus van materialen en plek. Tegelijk is Abby sociaal duurzaam: als open Stadsliving activeert het collectief gebruik en gedeeld eigenaarschap. Zo verbindt het project erfgoed, ecologie en gemeenschap tot een veerkrachtige en betekenisvolle toekomst.

motivatie

Abby Kortrijk herdefinieert het museum als een open, maatschappelijk platform. In de Groeningeabdij ontstaat een gelaagde dialoog tussen erfgoed en hedendaagse architectuur, waar transformatie centraal staat. Met respect voor het verleden voegt het project ondergrondse zalen en een circulair paviljoen toe, en activeert het de site via kunst en ontwerp. Abby gaat verder dan bouwen: het introduceert met de Stadsliving een participatieve ruimte waar publiek, makers en stad samen het museum vormgeven. Zo doorbreekt het culturele drempels en creëert het collectief eigenaarschap. Abby toont hoe architectuur niet alleen ruimte maakt, maar ook gemeenschap – en zo blijvende maatschappelijke impact genereert.

Op welke manier draagt dit project bij tot het welbevinden van bewoners, klanten of gebruikers?

Geen klassiek bastion, maar een open huis dat radicale laagdrempeligheid, ruimtelijke herinterpretatie en sociale betrokkenheid centraal stelt. Met de Stadsliving introduceert Abby een vernieuwende derde ruimte in het museumlandschap: een participatief platform dat burgers, makers en gemeenschappen actief betrekt bij de creatie van programma én ruimte. Iedereen krijgt toegang tot Salon, Atelier, Galerij, Café en Tuin om ideeën te delen, kunst te tonen of samen te maken. Deze inclusieve aanpak destigmatiseert culturele drempels en nodigt uit tot meervoudig eigenaarschap.