De Kazerne Gent, Provinciehuis Oost-Vlaanderen 278

ontwerpopdracht

De Leopoldskazerne is een fascinerend stuk militaire architectuur in het hart van Gent, een ommuurde 5-hoek afgesloten van de stad. Bij de herbestemming werd de site verknoopt met de omliggende buurt, door het openwerken van de hoeken. Centraal vormt het vergroende Paradeplein een nieuw buurtpark, waarrond de voormalige militaire architectuur het beeld blijft bepalen. Het Provinciehuis, aan de zuidkant, presenteert zich naar de Ch. De Kerchovelaan toe als een open en flexibele infrastructuur met een duidelijk publieke uitstraling. Nieuwe vleugels, strategisch gepositioneerd, verbinden de vijf bestaande paviljoenen rondom het nieuwe Provincieplein. Het programma van het Provinciehuis omvat een café, auditorium, raadzaal, informatiecentrum, opleidingscentrum, vergaderruimtes en kantoren.

uitdagingen en antwoorden

Het maximale behoud van dit monument, in combinatie met het voldoen aan de hedendaagse eisen (technieken, isolatieschil,…), was de belangrijkste doelstelling van ons team. Door het verweven van architectonische, stedenbouwkundige en duurzame waarden in elke ontwerpfase, hebben we een project gerealiseerd dat de geschiedenis respecteert en tegelijkertijd voldoet aan de behoeften van vandaag. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt vormt het behoud van de relatie van het ensemble met het centrale plein, omlijst door historische lagen, een nieuw baken voor de buurt. Strategische openingen, beperkte en goed gepositioneerde nieuwbouw en een volledig ontwikkeld groen centrum verbeteren de toegankelijkheid en stimuleren een gedeeld, divers gebruik.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Het gebouw is ontworpen als infrastructuur die zich aanpast aan veranderende programmatische noden, zowel tijdens het ontwerp als in de toekomst. Er is sterk ingezet om integrale duurzaamheid op wijk- en op gebouwniveau, met score Excellent voor BREEAM COMMUNITIES, en Very Good voor BREEAM BUILDINGS – zowel voor renovatie als nieuwbouw. Doorgedreven studies werden gevoerd om hoge compactheid, isolatie- en luchtdichtheidswaarden te halen en duurzame energieopwekking te realiseren, ook bij renovatie van gebouwen met historische erfgoedwaarde. Zo is de studie van isolatietype en bouwfysisch gedrag van de bestaande baksteenarchitectuur bijzonder gedetailleerd en geïntegreerd gevoerd in samenwerking met diverse kenniscentra. Met Geothermie en zonne-energie is de site geheel fossielvrij.

motivatie

Het project Leopoldskazerne is één van de grootste recente binnenstedelijke, gemengde ontwikkelingen, waarbij heel wat hedendaagse uitdagingen aan de orde zijn: • Ontharding, met gulle nieuwe publieke en collectieve groenruimte • Reconversie en herbruik van bestaande gebouwen met erfgoedwaarde • Hedendaagse architectuur in een afgemeten verhouding tot de bestaande, monumentale architectuur • Hoge inzet op globale duurzaamheid, met BREEAM Excellent voor Wijkontwikkeling en BREEAM Very Good Nieuwbouw voor de reconversie van het Provinciehuis • Mix van stedelijke functies, met naast wonen, hotel en publieke kantoren, ook logistiek, ateliers en kindercrèche • Fosielvrije energieopwekking met collectieve boorgat-energieopslag en zonnepanelen • Realisatie in Publiek-Private Samenwerking (PPS)