GIJZELAAR 137

ontwerpopdracht

De liefdevolle herbestemming van een voormalige lagere school in het Zuiddistrict van Antwerpen tot een bijzonder woongebouw met 9 appartementen. Het bestaande schoolgebouw -niet beschermd maar met een uitgesproken karakter- vormt het uitgangspunt. De herbestemming ambieert plaatselijke en precieze bouwkundige ingrepen met respect voor de ruimtelijke logica en de identiteit van het gebouw. Door intelligente ingrepen in de doorsnede van de voormalige klaslokalen en een strategische herstructurering werd een nieuw woonprogramma geïntegreerd, aangevuld met een nieuwe daklaag en collectieve groene buitenruimte in plaats van een betonnen speelplaats.

uitdagingen en antwoorden

De grootste uitdagingen waren technisch én ruimtelijk. De vloeren werden verwijderd en herverdeeld zodat aangename vrije hoogtes ontstaan met aangepaste gevelopeningen en inpandige terrassen binnen de bestaande structuur. De nauwgezette zoektocht naar materialen en tonaliteiten voor de toevoegingen in de gevel resulteerde in een hedendaags ontwerp met een doordachte synergie tussen oud en nieuw. Materialen, kleuren, metselverbanden en texturen ondergingen een streng selectieproces tijdens de ontwerpfase. De ambitie was steeds om de schooltypologie leesbaar te houden na de ingreep. Een grote houten voordeur, een centrale gang die reikt tot aan de tuin en verblijfsruimten aan weerszijden. Aan de achtergevel blijven de littekens van de ingreep bewust zichtbaar.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Duurzaamheid ligt aan de basis van het concept. Hergebruik in plaats van sloop was de voornaamste ambitie. Door de robuuste structuur te behouden en aan te passen, gaan we zuinig en circulair om met bestaande materialen. Het project kiest bewust voor een low-tech aanpak met de meest eenvoudig mogelijke technieken en een heldere flexibele structuur die toekomstige aanpassingen toelaat. We maakten van de speelplaats een waterdoorlatende collectieve tuin voor alle bewoners, dit versterkt het gedeeld gebruik van ruimte en verbetert de waterbuffering. Op vlak van mobiliteit wordt ingezet op fietsgebruik met een comfortabele fietsenberging op maaiveldniveau. Het project is duurzaam op ecologisch, ruimtelijk én sociaal vlak, ingebed in de bestaande stedelijke context.

motivatie

Dit project toont hoe een alledaags, niet-beschermd gebouw met beperkte middelen en veel zorg kan herbestemd worden tot een flexibel aanpasbaar en kwalitatief woongebouw voor de zeer lange termijn. Door de bestaande structuur maximaal te respecteren en tegelijk doordacht te manipuleren, ontstaat een helder en gelaagd geheel die de banale standaardoplossingen voor wonen in de stad overstijgt. De combinatie van een doordachte, respectvolle herbestemming, technische precisie en een bewuste, sobere materialiteit resulteert in een plek waar het fijn wonen is dat ook ruimtelijk en maatschappelijk relevant is. Het bewijst dat duurzame stadsontwikkeling niet altijd in spektakel zit, maar in het intelligent hergebruiken en versterken van wat er al is.