Habitat 382

ontwerpopdracht

Het project transformeert het voormalige Gemeentehuis van Heverlee tot een plek waar wonen, ontmoeting en cultuur samenkomen. Vanuit de onderzoeksvraag rond efemeraliteit onderzoekt het project hoe tijdelijke en zintuiglijke kwaliteiten, zoals licht, geluid, tactiliteit, omgevingsinvloed en sociale beweging, de beleving van een plek kunnen beïnvloeden. Het programma combineert begeleid zelfstandig wonen voor jongeren in moeilijke thuissituaties met een publiek programma van onder andere een café, sport- en muziekruimtes. Drie woonconcepten onderzoeken hoe deze kwaliteiten verschillende manieren van wonen, ontmoeten en terugtrekken kunnen ondersteunen.

uitdagingen en antwoorden

Een belangrijke uitdaging was het zoeken naar een evenwicht tussen het publieke en het private. Hoe creëer je een uitnodigende plek waar iedereen welkom is, terwijl je tegelijk een echt thuis creëert voor jongeren in moeilijke thuissituaties? Daarbij onderzochten we waar de grens ligt tussen gedeeld en privé: tot waar kunnen familieleden op bezoek komen, hoe kunnen bewoners samenleven zonder voortdurend actief te participeren? Daarnaast moesten we kritisch bepalen wat behouden kon blijven en wat juist meer kwaliteit kreeg door het te verwijderen en materialen elders opnieuw in te zetten. Ook ontharding en het creëren van verschillende sferen in de buitenruimte waren belangrijke ontwerpuitdagingen.

In hoeverre is het een klimaatbestendig project in de brede betekenis van het woord?

Klimaatbestendigheid wordt zowel ecologisch als circulair benaderd. Wat behouden kan blijven, proberen we maximaal te benutten en opnieuw een toekomst te geven. Tegelijkertijd kijken we kritisch naar elementen die meer waarde kunnen krijgen wanneer ze worden verwijderd en als materiaal opnieuw worden ingezet. Zo krijgen bestaande onderdelen een tweede leven binnen het project. Groendaken, zonnepanelen, geothermie en ontharding versterken de ecologische veerkracht, terwijl verschillende buitenruimtes met eigen sferen bijdragen aan een diverse en aangename leefomgeving.

motivatie

Efemeraliteit is niet enkel een thema, maar de centrale onderzoeksvraag van het ontwerp: hoe kan je ontwerpen vanuit het tijdelijke en zintuiglijke? We onderzochten hoe efemere kwaliteiten zoals licht, geluid, tactiliteit, beweging, sfeer en veranderlijkheid zich kunnen vertalen naar architectuur. Dit werd toegepast op verschillende schalen en contexten: van de beleving van een thuis en gedeelde woonruimtes, tot publieke plekken en de buitenruimte. Door efemeraliteit als basis van het ontwerpproces te gebruiken, ontstond een nieuwe manier om bestaande kwaliteiten te lezen en ruimtes voor verschillende vormen van aanwezigheid, ontmoeting en terugtrekking te ontwerpen.