Klooster broeders van Liefde 190

ontwerpopdracht

Het voormalige klooster van de Broeders van Liefde is ontstaan uit 18de eeuwse woningen, samengevoegd en uitbreid tot een omsloten geheel rondom een kloostertuin. Het gebouw krijgt - na een grondige renovatie/restauratie en vernieuwbouw - een nieuwe invulling gericht op samenwonen: studentenkamers, colivingkamers en appartementen. Ook de Broeders van Liefde krijgen terug hun eigen vleugel op de site met kamers en studio's voor beschut wonen. In de gerenoveerde en opengewerkte kapel met roze terras komt een horecafunctie. Twee nieuwen tipgevels in de Brusselsestraat in Leuven "omarmen" de historische panden Schildeken, Grimbergen en Biehal, die in hun glorie worden hersteld, en kondigen zo de site aan.

uitdagingen en antwoorden

De integratie en combinatie van de gemengde woonfunctie in een historische context vormde de grootste uitdaging van dit project. Ruimtelijk, maar ook de integratie van hedendaagse eisen (brand, energetisch, …). aNNo startte met een haalbaarheidsonderzoek naar welke woontypologieën zich in de bestaande gebouwen inpasten,"function follows form" is het uitgangspunt. Voor de kleine ruimtes langs een gang wordt geopteerd voor kamerwonen. Een aanbod van louter studentenkamers was te eenzijdig, daarom kwamen er ook alternatieve vormen zoals beschut kamerwonen en colivingkamers (kamer gericht op jongeren, met voldoende privacy én een grote gemeenschappelijke ruimte). In de grotere ruimtes was plaats voor enkele appartementen en een dokterspraktijk. Allemaal komen ze samen in de nieuwe kloostertuin

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Al bij de eerste schetsten ligt de focus op gelaagde duurzame ontwerpbeslissingen. De twee minder waardevolle en bouwfysische slechtere vleugels kregen een hedendaagse conforme vervangbouw, de historische erfgoedpanden worden herbestemd waar mogelijk ook energetisch geoptimaliseerd. De nieuwbouwvleugels zijn als open flexibel plan geconcipieerd, met lichte invulwanden, wat een latere herbestemming mogelijk maakt. Voor de energieopwekking is het klooster gekoppeld op het warmtenet van de Burenbergsite. Naast het technisch luik is ingezet op circulair materiaalgebruik, zo zijn de bakstenen afkomstig van de afgebroken gebouwen gebruikt als nieuwe parementsteen voor de nieuwbouwvleugels; historische houten deuren, tegel- en parketvloeren werden gedemonteerd, hersteld en herplaatst.

motivatie

De herbestemming van het klooster van Broeders van Liefde is een unieke combinatie van restauratie van erfgoed, herbestemming, en vernieuwbouw. Daarbij vormden we de uitdagingen van het project om tot sterktes om de site op te waarderen. Nieuwe hedendaagse vleugels die de historische panden ontlasten, sober en bescheiden aanvullen en opnieuw laten stralen. Circulariteit door de recuperatiebakstenen als gevelsteen te gebruiken - met geveldetails die inspelen op de bestaande architectuur - en zo een serene omsluiting van de kloostertuin te ontwerpen. De verschillende functies benaderen als een symbiose van diverse woonvormen met een knipoog naar de broeders en zusters die er vroeger leefden. Het verhaal is rond.