Noodwoningen Borgerhout 36

ontwerpopdracht

Het project betreft de herbestemming van een woongebouw uit 1950 in Borgerhout tot een flexibel noodwoningenproject. De renovatie kadert binnen een oproep van de Vlaamse overheid om snel kwalitatieve tijdelijke huisvesting te realiseren voor mensen die onverwacht hun woning moeten verlaten. De bestaande indeling met zes kleine studio’s voldeed niet langer aan de huidige vraag, waarin vaak grotere gezinnen op zoek zijn naar huisvesting. Binnen de bestaande gebouwschil werd daarom een nieuwe woonconfiguratie ontwikkeld met twee appartementen en twee studio’s. Dankzij twee nieuwe interne trappen kunnen de woonunits tijdelijk gekoppeld worden tot grotere duplexwoningen, waardoor verschillende gezinssamenstellingen kunnen worden opgevangen.

uitdagingen en antwoorden

Een belangrijke parameter binnen het programma was het creëren van een flexibele woonstructuur. De doelgroep van noodwoningen is immers zeer divers: van alleenstaanden tot grote gezinnen. Daarom vertrekt het ontwerp niet van een standaardbewoner, maar van een configureerbare structuur waarin woonunits tijdelijk kunnen samengevoegd geworden. Binnenin zijn de ingrepen leesbaar gemaakt via een systematische kleurcodering. De toegepaste kleuren – wit, ivoor en groen – verwijzen naar de aard van de bouwkundige ingreep (bestaande constructiedelen, geïsoleerde delen of nieuwe wanden) en geven de ruimtelijke transformaties een heldere leesbaarheid. Voor bewoners die hun tijdelijke woning zelf niet kunnen aankleden, vormen deze kleuren bovendien de enige vorm van ‘interieurdecoratie’.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Duurzaamheid wordt hier zowel ruimtelijk, ecologisch als sociaal benaderd. Het project hergebruikt een bestaand woongebouw en vermijdt zo nieuwbouw en bijkomende materiaalconsumptie. Tegelijk werd het gebouw energetisch grondig gerenoveerd met nieuwe installaties en een thermisch geïsoleerde binnenschil, waardoor de bestaande straatgevel behouden blijft. De flexibele structuur verlengt bovendien de levensduur van het gebouw doordat het zich kan aanpassen aan veranderende woonnoden. Ook sociaal draagt het project bij aan duurzame stadsontwikkeling door kwalitatieve tijdelijke huisvesting te bieden aan kwetsbare huishoudens.

motivatie

Dit project toont hoe een bescheiden gebouw kan worden omgevormd tot een veerkrachtige wooninfrastructuur die inspeelt op actuele maatschappelijke noden. Door flexibiliteit centraal te stellen, ontstaat een architecturale oplossing die verschillende gezinssituaties kan opvangen zonder complexe ingrepen. De combinatie van hergebruik, energetische renovatie en sociale relevantie maakt het project bijzonder actueel. Bovendien vertaalt de sobere materialiteit en duidelijke kleurcodering de ingrepen op een heldere en leesbare manier in de ruimte. Het project bewijst dat ook kleinschalige renovaties een innovatieve en maatschappelijk betekenisvolle architecturale bijdrage kunnen leveren.

Op welke manier draagt dit project bij tot het welbevinden van bewoners, klanten of gebruikers?

Hoewel het om tijdelijke huisvesting gaat, staat woonkwaliteit centraal. De nieuwe configuratie biedt grotere en beter bruikbare woonruimtes voor gezinnen, met voldoende slaapkamers en een gedeelde leefruimte. De flexibele koppelmogelijkheden maken het mogelijk om woningen af te stemmen op de gezinssituatie. De wooneenheden combineren een robuuste afwerking met een specifiek kleurenschema. De kleuren verwijzen naar de verschillende bouwkundige ingrepen, maar zorgen tegelijk voor herkenbaarheid en oriëntatie. In een woning die bewoners meestal niet zelf kunnen personaliseren, vormt dit een eenvoudige vorm van expressie en ruimtelijke identiteit.