Patchwork 386

ontwerpopdracht

De ontwerpopgave schrijft een multifunctioneel sportcentrum voor op de site van het OHL Stadium te Leuven (Kardinaal Mercierlaan). De opdracht bevat tennis- en padelvelden, een dojo, een café, verenigingslokalen en bijhorende nevenfuncties. Het project speelt in op een vooropgesteld masterplan voor de Dijlevallei met aandacht voor duurzaam waterbeheer. Duurzaamheid vormt de rode draad: er wordt gewerkt met CLT en gelamelleerd hout als draagstructuur. De overige materialen dienen maximaal bio-based te zijn om tot een CO₂-negatief gebouw te komen. Ook compactheid is belangrijk: het programma wordt gestapeld en de voetafdruk van het gebouw wordt beperkt. Techniek, structuur en brandveiligheid worden integraal samen ontworpen vanaf de start van de oefening.

uitdagingen en antwoorden

Voldoende plaats bieden aan een kwaliteitsvolle ruimtebeleving en tegelijk streven naar een minimale voetafdruk was een boeiende uitdaging. Via een systeem van mezzanines, begrensd door het atrium aan de zuidkant en de sporthallen aan de noordkant, en verbonden door een genereuze overgangsruimte, ontstaat plaats voor sporters en toeschouwers om te bewegen of te verblijven. Het integreren van een luchtbehandelingssysteem was ons tot nu toe onbekend. Het werd niet enkel beschouwd als een noodzakelijke, maar als een volwaardige ontwerpparameter die samen met de structuur de ruimtelijke beleving vormgeeft. Bijkomend legden we onszelf de voorwaarde op dat de nieuwe constructie niet alleen een materialenbank voor de toekomst vormt, maar vandaag al deels uit hergebruikte materialen bestaat.

In hoeverre is het een klimaatbestendig project in de brede betekenis van het woord?

Het project richt zich niet enkel op de klimaatimpact van de materialen en de uitstoot tijdens de bouwfase. Er wordt gekeken naar de hele levensduur van het gebouw. Materialen worden gekozen opdat ze maximaal hernieuwbaar zijn zonder in te boeten op de levensduur. Energieverbruik wordt in kaart gebracht en geminimaliseerd, onder andere met behulp van passieve koeling. De structuur bestaat uit een eenvoudig kolom-en balkensysteem, waar de lokalen die de nevenfuncties bevatten door middel van lichte wanden gescheiden worden. Het gevelsysteem laat toe om de lagen van het gebouw die minder lang meegaan eenvoudig te (de)monteren, repareren of vervangen. Tenslotte wordt ingezet op ruimtelijke kwaliteit, zodat het gebouw ook in de toekomst zijn waarde behoudt en relevant blijft.

motivatie

Patchwork toont hoe hergebruik, structuur, technieken en beleving samen een kwalitatieve ruimtelijke ervaring bepalen. Functies worden gestapeld en geschakeld om een compacte bouwvorm te realiseren. Zo wordt er plaats gecreëerd voor landschap, waterinfiltratie en publieke ruimte. Met de demonteerbare draagstructuur wordt er ingezet op toekomstige aanpassingen en hergebruik. Technische installaties worden vormen samen mee de architecturale vormgeving. Een geprefabriceerd gevelsysteem maakt hergebruik op basis van lokale materiaalstromen mogelijk. Ook de sociale beleving krijgt aandacht, spontane ontmoetingen worden doorheen het project gestimuleerd. Op deze wijze trachten we een duurzaam antwoord, in de brede zin van het woord, te geven op de hedendaagse uitdagingen binnen architectuur.