Renovatie en ophoging Sint-Jan Berchmanscollege 198

ontwerpopdracht

De initiële ontwerpopdracht was een capaciteitsuitbreiding van het Sint-Jan Berchmanscollege te realiseren met hierbij de creatie van een refter en grootkeuken. Het bestaande erfgoedgebouw, opgenomen in de inventaris van het Brussels Gewest, werd volledig gerenoveerd en voorzien van hedendaagse technieken en zonnewering aan de voorgevel. In de sterk verharde stedelijke context werd een groene pedagogische daktuin geïntroduceerd als rustplek en versterking voor de lokale biodiversiteit. Het project integreert verder nieuwe lesmethodieken via koppelbare klaslokalen en diverse soorten werkplekken. Een lift en passerelle maken de site volledig toegankelijk en de ondergrondse sportzaal werd toegankelijk gemaakt voor extern gebruik door lokale vzw’s en andere scholen.

uitdagingen en antwoorden

Het project benadert duurzaamheid in de brede betekenis van het woord. De pedagogische daktuin versterkt de lokale biodiversiteit en brengt stadskinderen actief in contact met natuur. Door de grondige renovatie, isolatie, houtskeletopbouw en vloerverwarming met lage temperatuursafgifte wordt ook energetisch duurzaam gebouwd. De klaslokalen zijn onderling koppelbaar en creëren een grote flexibiliteit naar toekomstig gebruik en evoluerende lesmethodieken. Daarnaast zorgen ruimtelijke optimalisatie en akoestische ingrepen voor een verhoogd comfort. De volledige toegankelijkheid van de site en het openstellen van de sportzaal voor de buurt versterken de sociale duurzaamheid. Materialen en technieken zijn robuust, onderhoudsvriendelijk en toekomstgericht.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Het project benadert duurzaamheid in de brede betekenis van het woord. De pedagogische daktuin versterkt de lokale biodiversiteit en brengt stadskinderen actief in contact met natuur. Door de grondige renovatie, isolatie, houtskeletopbouw en vloerverwarming met lage temperatuursafgifte wordt ook energetisch duurzaam gebouwd. De klaslokalen zijn onderling koppelbaar en creëren een grote flexibiliteit naar toekomstig gebruik en evoluerende lesmethodieken. Daarnaast zorgen ruimtelijke optimalisatie en akoestische ingrepen voor een verhoogd comfort. De volledige toegankelijkheid van de site en het openstellen van de sportzaal voor de buurt versterken de sociale duurzaamheid. Materialen en technieken zijn robuust, onderhoudsvriendelijk en toekomstgericht.

motivatie

Dit project verdient een Architectura-award door de zorgvuldige en intelligente transformatie van een waardevol erfgoedgebouw tot een toekomstgerichte leeromgeving. Het ontwerp verzoent erfgoed, hedendaagse architectuur en pedagogische innovatie op een vanzelfsprekende manier. Binnen een zeer beperkte stedelijke context wordt maximale ruimtelijke kwaliteit gecombineerd met groen, flexibiliteit en toegankelijkheid. De lichte ophoging en subtiele gevelingreep respecteren en versterken de bestaande architectuur. Tegelijk zet het project sterk in op duurzaamheid, gedeeld gebruik en inclusiviteit, en vormt het een inspirerend voorbeeld van hoe scholen zich kunnen aanpassen aan toekomstige noden.

Op welke manier is het project een toonbeeld van een klimaatbestendige aanpak?

Het project is een toonbeeld van klimaatbestendig bouwen door maximaal in te zetten op hergebruik van de bestaande structuur en het beperken van bijkomende verharding. De lichte ophoging in houtskelet reduceert de CO₂-impact aanzienlijk. De pedagogische daktuin introduceert groen in een dense stedelijke context, draagt bij aan waterbuffering, vermindert hittestress en versterkt de biodiversiteit. Daarnaast zorgen doorgedreven isolatie, performante ventilatie en lage temperatuurverwarming voor een energie-efficiënt geheel. Zonnewering aan de voorgevel beperkt oververhitting. Tot slot is het gebouw flexibel en aanpasbaar opgevat, waardoor het duurzaam kan inspelen op toekomstige noden.