Royale Belge 2

ontwerpopdracht

De ontwerpopdracht bestond uit de herbestemming van het beschermde Royale Belge-gebouw tot een hedendaags, gemengd programma met onder meer conferentiefaciliteiten, kantoren, co-workingruimtes, een hotel, health club en restaurant. Daarbij lag de nadruk op het respectvol omgaan met het monumentale karakter van het gebouw en zijn uitzonderlijke landschappelijke context. Het ontwerp moest het modernistische erfgoed van René Stapels en Pierre Dufau bewaren en tegelijk het gebouw toekomstbestendig maken, zowel functioneel als energetisch, met minimale ingrepen en maximale herwaardering van de bestaande architectuur.

uitdagingen en antwoorden

De grootste uitdaging lag in het combineren van een nieuwe, complexe programmatische mix met een beschermd gebouw waarvan zowel de architectuur als de omgeving van hoge erfgoedwaarde zijn. Dit vereiste een uiterst zorgvuldige omgang met het bestaande weefsel. Het ontwerpteam koos daarom voor een strategie van minimale interventie: het behoud van het gevelskelet in cortenstaal, het hergebruik van bestaande materialen en gerichte, leesbare ingrepen die de nieuwe functies ondersteunen zonder het oorspronkelijke ontwerp te ondermijnen. Een cruciale ontwerpzet is het grote ronde atrium in het podium, dat daglicht diep in het gebouw brengt en als nieuwe gemeenschappelijke ruimte fungeert, terwijl het tegelijk aansluit bij de ruimtelijke logica en monumentaliteit van het oorspronkelijke ontwerp.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Duurzaamheid wordt in dit project breed opgevat, met een sterke focus op erfgoedbehoud, materiaalgebruik en energieprestaties. Door het bestaande gebouw te behouden en te hergebruiken, wordt een enorme hoeveelheid ingebedde energie gevrijwaard. Materialen worden waar mogelijk hergebruikt of gerecycleerd en aanpassingen blijven beperkt tot wat functioneel noodzakelijk is. Tegelijk werd de gebouwschil energetisch opgewaardeerd, onder meer door nieuwe beglazing met hedendaagse thermische prestaties, zonder afbreuk te doen aan het oorspronkelijke gevelbeeld. Daarnaast draagt de programmatische mix bij aan een duurzaam gebruik op lange termijn, met een gebouw dat gedurende de dag en avond intensief en divers wordt benut.

motivatie

Dit project is een exemplarisch voorbeeld van hoe naoorlogs modernistisch erfgoed op een intelligente en respectvolle manier kan worden herbestemd. Het ontwerp toont een grote architecturale terughoudendheid én overtuigingskracht: door niet te concurreren met het oorspronkelijke ontwerp, maar het te versterken en te actualiseren. De ingrepen zijn helder, ruimtelijk sterk en betekenisvol, met het atrium als nieuwe spil van ontmoeting en licht. Tegelijk slaagt het project erin om erfgoed, duurzaamheid en hedendaags gebruik op een uitzonderlijk evenwichtige manier te verzoenen. Daarmee levert het een belangrijke bijdrage aan het debat over herbestemming, duurzaamheid en de toekomst van modernistisch patrimonium, en verdient daarmee een plaats binnen de Architectura Awards.