SITE DE SAINT VAAST à FONTAINE-L’ÉVÊQUE 170

ontwerpopdracht

Herbestemming van de ontwijde kerk, de oude bioscoop en het café/restaurant om daar een cluster van voorzieningen voor ontspanning en cultuur te vestigen, bestaande uit een overdekte hal, een polyvalente zaal, een café/restaurant, twee woningen en een stedelijk pad. De site bevindt zich in het hart van de stad, tussen de hoofdstraat en het gemeentelijk park, maar de bestaande voorzieningen zijn al jaren in verval. De kerk, waarvan de toren geklasseerd is, heeft in de jaren 90 al een eerste ingreep ondergaan voor haar behoud, met de toevoeging van imposante steunberen in onbehandeld beton. Het eerste doel is het versterken van het dorpshart door het heractiveren van ontmoetings- en sociale plekken en het via de projectsite in verbinding brengen en waarderen van de hoofdstraat en het gemeentelijk park.

uitdagingen en antwoorden

Belangrijkste uitdaging: het bieden van het meest passende voorstel tussen een fysieke en financiële realiteit, technische beperkingen, een wil en politieke kwesties in een bewoonde plek. Het project ontwikkelt een pragmatische maar gevoelige en kwalitatieve benadering in zijn eenvoud. De ruimtelijke compositie, geërfd uit de geschiedenis van de plek, bestaat uit een 'heterogeen' maar levendig samenstel van volumes en bijgebouwen. Het project wordt opgebouwd rond dit verhaal door een intieme route door de dikte van het gebouw te herspinnen: de verschillende programma's vinden hun plek in het gerenoveerde gebouw, met weinig veranderingen aan de volumes terwijl een selectieve sloop een samenhangende openbare ruimte hertekent. De creatie van drempels verbindt de volumes met de openbare ruimte; hun opvolging nodigt uit tot een wandeling.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Het project bevordert transformatie en rehabilitatie boven sloop en wederopbouw. Het draagt bij aan de herwaardering van het stadscentrum en in het bijzonder van het gebouwd erfgoed en de sociaal-ruimtelijke structuur. De herbestemming van de kerk tot overdekte hal behoudt de architectonische identiteit van het dorpscentrum terwijl het zich aanpast aan huidige en toekomstige gebruiken. Het project maakt het park toegankelijker door een extra toegang vanuit het stadscentrum te openen, hetgeen bijdraagt aan de verbetering van de leefomgeving. Het versterkt de complementariteiten en synergieën tussen de bestaande en gecreëerde voorzieningen. Het project, in zijn verschillende aspecten, draagt bij aan de versterking van de centraliteit.

motivatie

Ondanks aanzienlijke restauratiewerkzaamheden aan het bestaande gebouw, kiest het project ervoor om een geërfde sociaal-ruimtelijke structuur te behouden. De ingrepen – toevoeging van een luifel, een poort, verwijdering van bijgebouwen, etc. – beperken zich tot het onthullen en verbinden van het 'al aanwezige', een overblijfsel van een dorpse sociabiliteit die gevormd is rond de gemeenschapsplaatsen. Hoewel de leefwijzen en redenen voor bijeenkomsten zijn geëvolueerd, vertrouwt het project op de veerkracht van de structuur als een omhulsel van de sociale cohesie van een platteland dat zichzelf opnieuw uitvindt. Polyvalente zaal, overdekte hal, café-restaurant: de plek biedt mogelijkheden voor diverse invullingen (schoolvoorstellingen, concerten, kerstmarkt…). Verbonden met het naburige park, vormt het een echte kern van de stad bereikbaar voor een zo groot mogelijk publiek.