VLAK — Renovatie van een stadswoning 186

ontwerpopdracht

Voor dit jonge koppel met een passie voor koken, met kruiden uit de tuin, is de keuken het kloppend hart van de woning. De bestaande keuken was echter klein en donker, zonder relatie met de tuin, doordat een laag-kwalitatieve aanbouw aan de achterzijde zowel daglicht als het zicht op de tuin blokkeerde. Deze aanbouw werd afgebroken en vervangen door een karaktervol en lichtrijk volume, gedefinieerd door een sheddak dat rust op een minimale staalstructuur waardoor het lijkt te zweven. De keuken ligt verdiept ten opzichte van de rest van het gelijkvloers, wat zorgt voor een intense relatie met de tuin en een onbelemmerd zicht vanuit de rest van de woning. Het nieuwe volume is daarbij losgetrokken van de bestaande woning, zodat tuin en daglicht ook kunnen doordringen in de rest van de woning.

uitdagingen en antwoorden

Een beperkt budget voor de volledige renovatie van een smalle rijwoning vroeg om scherpe keuzes. De leefruimtes op het gelijkvloers waren te klein, dus een aanbouw was noodzakelijk. Maar een traditionele aanbouw zou opnieuw licht ontnemen aan de toch al donkere woning. De noordelijke oriëntatie van de achtergevel maakte daglicht bovendien een schaars goed. De oplossing: een keukenpaviljoen dat losgetrokken is van het hoofdgebouw. De patio die hierdoor ontstaat trekt licht en lucht tot in de kern van de woning. De keuken ligt 30 cm verdiept, waardoor het doorzicht vanuit de leefruimte naar de tuin onbelemmerd blijft. Het sheddak vangt door zijn verdraaiing zenitaal westerlicht op en brengt een aangenaam diffuus licht in het paviljoen ondanks de noordelijke oriëntatie.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

De bouwwijze van het keukenpaviljoen getuigt van een doorgedreven duurzaamheidsdenken. De sheds zijn opgebouwd uit stalen vierendeelliggers op een minimale draagstructuur, het resultaat van een structurele optimalisatie om materiaalgebruik te minimaliseren. De beperkte dakopbouw was daarbij essentieel: hoe dunner het dak, hoe meer licht via de sheds naar binnen valt. De bovenzijde is bekleed met een mosdak - een experimentele vorm van groendak met een sterk waterbufferend karakter, een zeer beperkte dikte en geen onderhoud.

motivatie

VLAK toont wat architectuur vermag met een kleine maar uiterst precieze ingreep. Één nieuw volume transformeert een duistere stadswoning tot een lichtrijke plek die van voor tot achter ademt: vanaf de voordeur is er een onbelemmerd doorzicht tot in de tuin. Het keukenpaviljoen is daarbij meer dan een functionele toevoeging. Het sheddak op zijn minimale staalstructuur - vierendeelliggers die structurele verfijning tot kunst verheffen - is een sterk architecturaal statement dat tegelijk licht, ruimte en karakter creëert. Bovenal is VLAK een woning die perfect aansluit bij wie de bewoners zijn en hoe ze willen leven: de keuken als sociaal hart van de woning, omringd door de tuin, in het midden van de stad.