Brandveiligheid bij verbouwingen: voorkom dat het fout loopt
-
© Designed by Magnific
Een kantoor dat tijdens renovatiewerken openblijft, tijdelijke containers op de parking of een herinrichting die langer duurt dan voorzien: het zijn situaties die in veel organisaties voorkomen. De focus ligt daarbij meestal op het garanderen van de continuïteit van de activiteiten. Toch zorgt net die combinatie van werken en blijven functioneren vaak voor extra risico’s op het vlak van brandveiligheid. Tijdelijke ingrepen worden in de praktijk immers geregeld behandeld alsof ze vanzelfsprekend tijdelijk én beheersbaar zijn, terwijl ze net nieuwe kwetsbaarheden creëren.
Die risico’s ontstaan zelden uit nalatigheid, maar eerder doordat tijdelijke situaties buiten de gebruikelijke veiligheidsprocedures vallen. Een rookdetectiesysteem dat tijdelijk wordt uitgeschakeld, een nooduitgang die versperd raakt door bouwmateriaal of een aangepaste circulatie die onvoldoende wordt gecommuniceerd: het zijn kleine ingrepen die samen grote gevolgen kunnen hebben. Bovendien duren renovaties vaak langer dan gepland, waardoor voorlopige oplossingen stilaan een semipermanent karakter krijgen.
Kleine ingrepen met grote gevolgen
Tijdens verbouwingen duiken telkens dezelfde aandachtspunten op. Brandgevaarlijke werkzaamheden zoals slijpen of lassen gebeuren soms in ruimtes die daar onvoldoende op voorzien zijn, terwijl actieve beveiligingssystemen tijdelijk buiten werking worden gesteld zonder alternatieve maatregelen. Ook de verantwoordelijkheid rond toezicht blijkt niet altijd duidelijk verdeeld tussen opdrachtgever, aannemer en externe partijen. Daardoor ontstaat een versnipperde aanpak waarbij niemand nog het volledige overzicht bewaart.
Incidenten zijn dan ook zelden het gevolg van één grote fout. Meestal gaat het om een opeenstapeling van kleine beslissingen die op zichzelf logisch lijken binnen de drukte van een werf. Externe partijen stemmen veiligheidsafspraken onvoldoende op elkaar af, bestaande risicoanalyses worden niet geactualiseerd en medewerkers blijven werken volgens oude routines terwijl de omgeving grondig veranderd is. Net die combinatie van factoren maakt tijdelijke situaties vaak onveiliger dan vooraf wordt ingeschat.
Brandveiligheid vraagt voortdurende regie
Wat daarbij geregeld vergeten wordt, is dat de verantwoordelijkheid voor brandveilig gebruik ook tijdens een verbouwing blijft gelden. Organisaties blijven verantwoordelijk voor het identificeren van nieuwe risico’s, het nemen van aangepaste maatregelen en het onmiddellijk ingrijpen wanneer een gevaarlijke situatie ontstaat. Tijdelijkheid vormt daarbij geen argument om veiligheidsnormen minder strikt toe te passen. Integendeel: net tijdens veranderingsprocessen is extra waakzaamheid noodzakelijk.
Organisaties die renovaties veilig laten verlopen, vertrekken daarom vanuit een duidelijke regie op brandveiligheid. Dat begint bij een grondige inventarisatie van de impact van de werken op bestaande veiligheidsvoorzieningen en procedures. Vervolgens moeten afspraken voortdurend worden aangepast aan de actuele situatie op de werf, met duidelijke verantwoordelijkheden voor alle betrokken partijen. Alleen zo kan worden vermeden dat een tijdelijke situatie uitgroeit tot een structureel veiligheidsrisico.