Circulaire dakopbouw ondersteunt duurzame ambities van woonproject voor Mekanders
Duurzaamheid manifesteert zich vandaag niet alleen in energiezuinige technieken, maar ook steeds vaker in de manier waarop gebouwen later kunnen worden aangepast, ontmanteld of hergebruikt. Bij het nieuwe woonproject voor vzw Mekanders in Retie vertaalde GROT architecten die gedachte naar verschillende ontwerpkeuzes, van isolatiematerialen tot technische installaties.
Ook voor het platte dak werd gezocht naar een toekomstgerichte oplossing. Het ontwerp integreert een losliggende EPDM-dakbedekking, aangebracht door Dakfolietools volgens het BossCover Circular System, een systeem dat inspeelt op circulaire bouwprincipes door toekomstige demontage en materiaalrecuperatie te vergemakkelijken.
Woonproject voor zestien bewoners
Het gebouw omvat zestien kamers met daarbovenop twee studio’s op de tweede verdieping voor bewoners die niet meer zelfstandig kunnen wonen. Het project wordt gerealiseerd binnen de randvoorwaarden van het VIPA-subsidiekader en de GRO-richtlijnen. Bij de uitwerking van het ontwerp stond dan ook de ambitie centraal om een aangename, huiselijke woonomgeving te creëren die tegelijkertijd voldoet aan de hedendaagse duurzaamheidsdoelstellingen.
Dakopbouw met oog op de toekomst
Binnen de zoektocht naar duurzame toepassingen kreeg ook het 470 m2 grote platte dak bijzondere aandacht. Er werd gekozen voor een losliggende EPDM-dakbedekking, in combinatie met het BossCover Circular System, en PIR-isolatieplaten.
In tegenstelling tot traditionele verlijmde dakopbouwen blijft de dakbedekking bij dit systeem los van de onderliggende lagen. Daardoor kunnen materialen aan het einde van de levensduur van het gebouw eenvoudig worden gescheiden, wat kansen biedt voor hergebruik.
“Wanneer een gebouw later wordt aangepast of ontmanteld, willen we vermijden dat materialen onnodig met elkaar vermengd raken”, zegt Stefanie Weckx van GROT architecten. “Met een losliggend systeem blijft de dakbedekking veel eenvoudiger te scheiden en potentieel opnieuw inzetbaar.”
Brede duurzaamheidsstrategie
De circulaire dakopbouw staat in dit project niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een bredere duurzaamheidsstrategie. GROT architecten onderzocht tijdens het ontwerptraject hoe zowel materialen als technieken konden bijdragen aan een lagere milieu-impact en een comfortabel binnenklimaat.
“Zo hebben we bijvoorbeeld rekening gehouden met de oriëntatie van het gebouw en de bezonning van de verschillende ruimtes. Waar nodig worden zonwerende beglazing en screens toegepast om oververhitting te beperken. Voor verwarming werd gekozen voor een bodem-waterwarmtepomp met de optie tot passieve koeling. De noodzakelijke boringen werden inmiddels uitgevoerd. Daarnaast wordt het gebouw uitgerust met vloerverwarming en een ventilatiesysteem D met warmterecuperatie”, licht Stefanie toe.
Ook op het vlak van isolatie werden bewuste keuzes gemaakt. Voor de spouwisolatie viel de keuze op rotswol, een materiaal dat binnen de duurzaamheidsafweging van het ontwerpteam de voorkeur kreeg ten opzichte van traditionele PIR- of PUR-platen.
Evenwicht tussen ambitie en budget
Zoals bij veel zorg- en woonprojecten moest ook hier een evenwicht worden gevonden tussen duurzaamheidsambities en budgettaire randvoorwaarden. Omdat vzw Mekanders voor de realisatie afhankelijk is van subsidies, werden de verschillende oplossingen niet alleen technisch, maar ook economisch geëvalueerd.
“Daarbij vormden de eisen vanuit VIPA en de principes uit de GRO-richtlijnen een goede leidraad. Dat kader heeft geholpen om duurzaamheid al vanaf de eerste ontwerpfase structureel mee te nemen in de besluitvorming”, aldus Stefanie.
Vroegtijdige samenwerking
Een belangrijke les uit het project is volgens het ontwerpteam het belang van een vroege betrokkenheid van leveranciers en technische specialisten. Zowel de ingenieurs voor de technieken als verschillende materiaalproducenten werden al in een vroeg stadium geraadpleegd. Die aanpak maakte het mogelijk om onderbouwde keuzes te maken zonder later in het proces fundamentele wijzigingen te moeten doorvoeren.
Intussen is het gebouw volledig opgetrokken en bevindt het project zich in de afwerkingsfase. Na oplevering zal het woonproject een duurzame en toekomstgerichte woonomgeving bieden aan de bewoners van Mekanders.