Droge vloeropbouw als duurzame basis voor houten buurtschool Hoedjes van Papier

Voor de vloeren werd gezocht naar een oplossing die aansluit bij de houten constructie en tegelijk tegemoetkomt aan de eisen op het vlak van thermisch comfort, akoestiek en intensief gebruik. De opbouw verschilt per verdieping, maar maakt in beide gevallen gebruik van fermacell^® Therm25™ vloerverwarmingselementen met voorgefreesde leidingsleuven voor 16 mm verwarmingsleidingen. In totaal plaatste Isolteam ongeveer 500 m² van het systeem, in combinatie met houtvezelisolatie en fermacell^® gipsvezelplaten.

Hout als rode draad

Buurtschool Hoedjes van Papier aan de Maarschalk Montgomerylaan werd ontworpen door arQ Architecten, in opdracht van AG Stedelijk Onderwijs Antwerpen. Het gebouw werd door hoofdaannemer GCEA volledig opgetrokken in houtmassiefbouw. Gelamelleerde houten liggers en kolommen worden er gecombineerd met CLT-panelen voor vloeren en wanden. Houtvezelisolatie en een houten gevelafwerking trekken die materiaalkeuze door naar de buitenschil.

Ook bij de vloeren werd gezocht naar een opbouw met zo weinig mogelijk natte bouwprocessen. Aangezien de sterk geïsoleerde school wordt verwarmd met warmtepompen, in combinatie met zonnepanelen, past vloerverwarming op lage temperatuur mooi binnen dat energieconcept.

De keuze voor het fermacell^® Therm25™ vloerverwarmingssysteem lag volgens Vincent Van Riet van Isolteam dan ook al vast in het ontwerp. “Het systeem werd voorgeschreven door de architect en sloot zowel aan bij de lage-temperatuurverwarming als bij de manier waarop het gebouw is opgebouwd. Ook het feit dat je met Therm25™ droog kunt werken, was een belangrijk voordeel op de werf.”

Thermische optimalisatie voor het gelijkvloers

Hoewel hetzelfde vloerverwarmingssysteem op beide niveaus terugkomt, is de onderliggende opbouw afgestemd op de specifieke eisen per verdieping. Op het gelijkvloers ligt de nadruk op thermische isolatie.

“Op de ondergrond werd eerst een droge EPS-uitvulling aangebracht op basis van gerecycleerde EPS-parels en een bindmiddel. Daarbovenop kwam 8 cm houtvezelisolatie. Vervolgens werden de 25 mm dikke Therm25™ vloerverwarmingselementen geplaatst, waarin de leidingen voor de vloerverwarming zijn opgenomen”, legt Vincent uit.

Isolteam plaatste de leidingen tot aan de collector en testte het systeem voor de verdere afwerking. Boven op de vloerverwarming kwam een 12,5 mm dikke fermacell^® gipsvezelplaat als spreidingslaag. Die dikte houdt rekening met de hogere gebruiksbelasting in een schoolomgeving.

De tegelvloer werd uiteindelijk op een loslegsysteem aangebracht. Daardoor blijven ook bij de afwerking de verschillende lagen zoveel mogelijk van elkaar gescheiden.

Akoestiek primeert op de verdieping

Op de eerste verdieping verschuift de aandacht naar akoestisch comfort. In een schoolgebouw, waar lokalen intensief worden gebruikt, is een goede ontkoppeling tussen de verdiepingen immers essentieel.

“Op de CLT-vloer werden eerst honingraatelementen geplaatst en gevuld. Daarbovenop kwam zo’n 6 cm droge korrel, gevolgd door een 2 cm dikke laag houtvezel voor de akoestische ontkoppeling. Vervolgens werden opnieuw de vloerverwarmingselementen en een 12,5 mm dikke gipsvezelplaat aangebracht”, licht Vincent toe.

Zo vertrekt de vloeropbouw op beide niveaus vanuit hetzelfde droge principe, maar krijgt ze een andere technische invulling: thermische isolatie op het gelijkvloers, akoestische prestaties op de verdieping.

Details maken het akoestische verschil

Ook de aansluiting tussen vloer en wanden is van belang. Op beide verdiepingen werden langs de randen 10 mm dikke minerale wolstroken van fermacell^® geplaatst. Die voorkomen een harde aansluiting tussen de vloeropbouw en de aangrenzende constructiedelen en beperken zo de overdracht van contactgeluid. Tegelijk bieden ze ruimte om bewegingen in de vloer op te vangen.

“Je kunt een vloer akoestisch goed ontkoppelen, maar als je via de randen opnieuw verbindingen creëert, verlies je een deel van dat effect”, zegt Vincent. “De randisolatie is daarom een belangrijk onderdeel van de totale opbouw.”

Van vloeropbouw meteen naar afwerking

De droge uitvoering levert ook praktische voordelen op. De school ligt achter bestaande woningen en is daardoor niet eenvoudig bereikbaar. Materialen gefaseerd kunnen aanvoeren en de vloer zone per zone kunnen opbouwen, vereenvoudigt de werflogistiek.

“Het grootste verschil met een traditionele chape is de wachttijd. Zodra een zone is afgewerkt, kan de volgende aannemer er in principe meteen aan de slag. Kleine hoogteverschillen worden tijdens de plaatsing opgevangen door de platen waar nodig licht op te schuren. Een natte egalisatielaag achteraf is niet nodig”, aldus Vincent.

Voor zo’n 500 m² vloeroppervlak had Isolteam een kleine drie weken nodig. Het bedrijf stond zowel in voor de vloeropbouw als voor de leidingen van de vloerverwarming tot aan de collector.

Droogbouw wint terrein

Isolteam ziet droge vloeropbouwen niet enkel in houtnieuwbouw vaker terugkomen. Ook bij renovaties groeit volgens Vincent de belangstelling, bijvoorbeeld wanneer gewicht, opbouwhoogte, akoestiek of een korte uitvoeringstermijn bepalend zijn.

“Vooral dat laatste kan bij renovatie een belangrijk voordeel opleveren. Omdat een traditionele droogtijd wegvalt, kunnen de verschillende bouwfasen sneller op elkaar aansluiten. In stedelijke omgevingen kan een kortere uitvoering bovendien de periode beperken waarin werfinrichting of inname van het openbaar domein nodig is”, vertelt hij.

Duurzaamheid zit ook onder de vloer

Hoedjes van Papier toont hoe een materiaalvisie zich kan uitstrekken tot bouwlagen die na oplevering uit het zicht verdwijnen. De CLT-structuur en houten gevel bepalen straks het zichtbare karakter van de school, maar onder de vloerafwerking wordt dezelfde lijn doorgetrokken met houtvezelisolatie, lage-temperatuurverwarming en een droge opbouw.

Duurzaam bouwen houdt dus niet op bij wat zichtbaar of beeldbepalend is. Ook onder de voeten kunnen materiaalgebruik, technische prestaties en uitvoerbaarheid deel uitmaken van hetzelfde architecturale verhaal.