Golf en Kartel: geëxtrudeerde aluminium gevelprofielen met circulaire troeven
Met de geëxtrudeerde aluminium profielen Golf en Kartel biedt PREFA architecten verschillende mogelijkheden om gevels reliëf, ritme en diepte te geven. De zes varianten delen een bouwbreedte van 200 mm en zijn onderling combineerbaar, waardoor uiteenlopende gevelbeelden ontstaan binnen één modulair systeem. De profielen zijn ook interessant voor wie circulair wil bouwen: ze zijn robuust en vrijwel onderhoudsvrij en worden mechanisch bevestigd, wat selectieve vervanging en demontage in de hand werkt. Twee projecten, in Oostenrijk en Duitsland, tonen hoe verschillend architecten met de geëxtrudeerde profielen kunnen omgaan.
Extrusie maakt het mogelijk om aluminium gevelprofielen met uitgesproken geometrieën te produceren. Daarbij wordt aluminium onder hoge druk door een matrijs geperst. De vorm van die matrijs bepaalt de doorsnede van het profiel, die over de volledige lengte identiek blijft. PREFA biedt zes van die geëxtrudeerde gevelprofielen aan: vier Golf-profielen en twee Kartel-profielen.
De vier Golf-profielen verschillen in de hoogte en breedte van de afzonderlijke golven; bij de twee Kartel-profielen variëren de hoogte en breedte van de kartels. Zo varieert Golf van een fijne structuur met golven van 10 mm hoog en 50 mm breed tot een veel grotere golf van 44 mm hoog en 200 mm breed. De twee Kartel-profielen verschillen eveneens in geometrie: het ene heeft kartels van 18 mm hoog en 40 mm breed, het andere van 29 mm hoog en 33 mm breed.
Alle zes profielen hebben een materiaaldikte van 1,8 mm en een bouwbreedte van 200 mm en zijn verkrijgbaar in lengtes tot 6,2 m en in PREFA P.10-kleuren, RAL- en NCS-kleuren of blank naturel om te anodiseren. Dankzij die uniforme bouwbreedte laten Golf en Kartel zich binnen één gevel onderling combineren. Ze kunnen bovendien horizontaal, verticaal of diagonaal worden gemonteerd, wat de architect verdere mogelijkheden geeft om het ritme en reliëf van de gevel te bepalen.
Om meer dan één reden circulair
Dat de profielen uit aluminium bestaan, is vanuit circulair oogpunt relevant: het materiaal is recycleerbaar. Voor PREFA begint circulariteit naar eigen zeggen echter al voor die recyclagefase. “Hoe langer een gevelprofiel meegaat en hoe eenvoudiger het vervangen kan worden, hoe langer het meegaat”, luidt het credo van de fabrikant.
De Golf- en Kartel-profielen zijn daarom corrosiebestendig, robuust en vrijwel onderhoudsvrij. Daarnaast worden de profielen mechanisch en onzichtbaar bevestigd op een onderconstructie van hout, staal of aluminium, al dan niet gebruikmakend van schuifklangen – die het aluminium toelaten uit te zetten of te krimpen bij temperatuurschommelingen. Daardoor zijn ze gemakkelijk demonteerbaar en vervangbaar – aan die vervangbaarheid draagt het feit dat alle Golf- en Kartel-profielen dezelfde breedte hebben bij – en in tweede instantie zuiver recycleerbaar.
Golvend maatwerk in Oostenrijk
Naast de zes standaardprofielen biedt extrusie ook mogelijkheden voor maatwerk. Dat illustreert restaurant Walters in Wiener Neudorf, ontworpen door dreiplus Architekten. PREFA vervaardigde voor het project drie Golf-profielen op maat, elk met een eigen golfdoorsnede en een dikte van 2 mm – maar wel in de standaardbreedte van 200 mm. Door ze in wisselende volgorde te monteren, ontstond een onregelmatig gevelritme dat de veelhoekige vorm en afgeronde hoeken van het gebouw volgt.
Ook de uitvoering was maatwerk. Rond de gebogen glaspartijen werden de uiteinden van de Golf-profielen individueel driedimensionaal bewerkt. De golfstructuur keert bovendien terug in het interieur en versterkt zo de samenhang tussen binnen en buiten.
Kartel-profielen geven politiekantoor reliëf
Een heel ander gevelbeeld ontstaat bij politiecommissariaat 43 in Hamburg, ontworpen door Pflügelbauer & Scheffczyk. De nieuwbouw vormt een uitbreiding van een bestaand bakstenen politiegebouw uit de jaren 1980. Voor dit project werden de geëxtrudeerde Kartel-profielen geanodiseerd in middenbrons C33 – een oppervlakteafwerking die PREFA niet zelf aanbiedt en die de klant afzonderlijk moet laten uitvoeren. Die afwerking vormt een uitgesproken contrast met het bestaande metselwerk en versterkt tegelijk de slijtage- en weerbestendigheid van het aluminiumoppervlak.
De kartelvorm geeft de gevel diepte en zorgt afhankelijk van de lichtinval en kijkhoek voor wisselende schaduwen en reflecties. De architecten vergelijken het effect met de arceringen van een handgetekende architectuurschets. Voor de gebogen geveldelen werd de onderconstructie aangepast aan de juiste radius.
De twee projecten illustreren de uiteenlopende architecturale mogelijkheden van Golf en Kartel: in Wiener Neudorf creëren de verschillende Golf-profielen op maat een vloeiend en gevarieerd gevelritme en in Hamburg geeft de herhaling van Kartel-profielen het grote, gebogen gevelvlak een uitgesproken ritme en reliëf.