Individueel wooncomfort binnen een collectief energiesysteem: de technieken achter OXY

Om die duurzaamheidsdoelstellingen waar te maken, werd onder andere voor de technieken gekozen voor een geïntegreerde aanpak. Voor de 112 appartementen ontwikkelde Itho Daalderop een klimaatoplossing die individuele warmtepompen, sanitair warm water en balansventilatie combineert binnen een collectief lagetemperatuurwarmtenet. Zo beschikken bewoners over een autonome installatie met individueel regelbaar comfort, terwijl het gebouw als geheel inzet op een efficiënt energiegebruik via een collectief energiesysteem.

Collectieve energie, individueel comfort

Hoewel elk appartement over een eigen warmtepomp beschikt, maken alle woningen deel uit van een gezamenlijke waterlus die fungeert als lagetemperatuurwarmtenet. “Daardoor kunnen bewoners hun verwarming, koeling en ventilatie volledig onafhankelijk regelen en vrij hun energieleverancier kiezen, terwijl energieoverschotten binnen het gebouw worden uitgewisseld. Warmte die op de ene plaats niet nodig is, kan zo elders opnieuw worden benut, wat het totale energieverbruik van het gebouw enkel ten goede komt”, legt Christophe Debrabander, Manager Engineering bij Itho Daalderop, uit.

De oplossing is bovendien modulair opgebouwd. Elke woning beschikt over een compacte warmtepomp van slechts 60 x 60 centimeter, aangevuld met een sanitair warmwatervat en balansventilatie met warmterecuperatie. Verwarming, koeling en ventilatie zijn daarenboven geïntegreerd in één bediening, wat niet alleen het gebruiksgemak verhoogt, maar ook bijdraagt aan een hoog rendement dankzij een optimale warmterecuperatie en een laag energieverbruik.

Techniek afgestemd op een complexe renovatie

De inpassing van deze technieken in een bestaande hoogbouw in het centrum van Brussel vroeg de nodige creativiteit. Omdat het gebouw zich boven metrostation De Brouckère bevindt, waren geothermische boringen uitgesloten. Om toch een performant lagetemperatuurwarmtenet te realiseren, werd gekozen voor luchtgroepen op het dak, die specifiek voor dit project werden gedimensioneerd.

“Dat was zonder twijfel de grootste technische uitdaging van het project. Omdat geothermie geen optie was, moesten we het systeem volledig herdenken en de luchtgroepen op het dak nauwkeurig dimensioneren zodat het geheel dezelfde prestaties kon leveren”, aldus Christophe.

Ook tijdens de uitvoering dienden zich praktische uitdagingen aan. Doordat de gevel al werd afgewerkt voordat de technieken konden worden geplaatst, moesten de warmtepompen al in een vroeg stadium naar de juiste verdieping worden gebracht. Daar werden ze tijdelijk op de balkons opgeslagen tot de binnenafwerking ver genoeg gevorderd was voor de definitieve installatie.

Samenwerking als sleutel tot een geslaagde integratie

Bij een renovatie van deze omvang is een goede afstemming tussen alle betrokken partijen essentieel. Itho Daalderop ondersteunde het studiebureau bijvoorbeeld bij de dimensionering van de installaties en stemde de verschillende technieken integraal op elkaar af, zodat ze optimaal konden worden ingepast in de bestaande gebouwstructuur.

Een mooi voorbeeld hiervan is de plaatsing van de buitensensoren van de warmtepompen. “Vanuit architecturaal oogpunt was het wenselijk om deze zo discreet mogelijk te integreren, maar voor een correcte werking moesten ze zich op een geschikte locatie bevinden. De sensoren zorgen immers voor de automatische omschakeling tussen verwarmen en koelen. Uiteindelijk werd gekozen voor een compromis waarbij de sensoren zichtbaar bleven, maar zwart werden afgewerkt zodat ze beter aansluiten bij de architectuur”, zegt Kristof Boonen, Country Manager bij Itho Daalderop.

Ook de compacte en modulaire opbouw van de installaties bood de nodige flexibiliteit. Daardoor kon de technische footprint in de appartementen beperkt blijven en ging zo weinig mogelijk woonoppervlakte verloren.

“Zo'n project slaagt alleen wanneer alle partners voortdurend met elkaar in overleg blijven. We denken mee vanuit onze productkennis, maar zoeken altijd naar een oplossing die ook architecturaal en praktisch werkt”, vult Kristof aan.

Kwaliteitsbewaking van ontwerp tot exploitatie

Naast de engineering en levering van de installaties ondersteunde Itho Daalderop het project gedurende het volledige traject. “Daarbij wordt een vierogenprincipe gehanteerd, waarbij onze specialisten het ontwerp, de voorbereiding en de uitvoering mee toetsen vanuit hun productkennis. Zo kunnen mogelijke aandachtspunten tijdig worden gedetecteerd en bijgestuurd”, aldus Kristof.

Ook na de oplevering worden de installaties gemonitord, zodat eventuele afwijkingen vroegtijdig kunnen worden opgespoord en verholpen. Zo draagt de technische installatie niet alleen bij aan de energieprestaties van OXY, maar ook aan een betrouwbaar en comfortabel binnenklimaat op lange termijn.