Urban Comfort Lab toont voordelen van groene gevels in stedelijke omgeving
Stadsbewoners krijgen steeds vaker te maken met een combinatie van geluidsoverlast, hittestress en luchtvervuiling. In gebieden rond luchthavens zorgt ook overvliegend vliegverkeer voor extra druk op de leefomgeving. Binnen het Urban Comfort Lab nabij Schiphol onderzochten AMS Institute, TU Delft en Wageningen University & Research daarom hoe stedenbouwkundige en architectonische ingrepen kunnen bijdragen aan meer stedelijk comfort, onder meer met een groene gevel van Sempergreen.
Uit de metingen blijkt dat groene gevels niet alleen een akoestisch effect hebben, maar ook bijdragen aan verkoeling en schonere lucht in dense stedelijke omgevingen. De onderzoeksresultaten bieden volgens de betrokken partners interessante inzichten voor toekomstige stadsontwikkelingsprojecten.
Tijdelijk testdorp als onderzoeksomgeving
Voor het Urban Comfort Lab werd een tijdelijk onderzoeksdorp opgebouwd uit meer dan 120 gestapelde zeecontainers. Binnen de opstelling werden drie verschillende straattypes gerealiseerd: een straat zonder groen, een straat met bomen en een straat met een SemperGreenwall van 120 m².
Gedurende twee jaar registreerden sensoren continu gegevens over geluid, temperatuur en luchtkwaliteit. Daarnaast voerden de onderzoekers gerichte metingen uit om de invloed van vegetatie op het stedelijk leefcomfort in kaart te brengen. De focus lag daarbij op gebieden waar geluidsoverlast, hittestress en luchtvervuiling samenkomen, zoals in de omgeving van luchthavens.
Meetbare reductie van vliegtuiggeluid
Een van de opvallendste resultaten uit het onderzoek betreft de impact van de SemperGreenwall op vliegtuiggeluid. Volgens de metingen werd bij aankomende vluchten gemiddeld een geluidsreductie van 3 dB vastgesteld, terwijl dat bij vertrekkende vliegtuigen opliep tot 5 dB.
Volgens de onderzoekers is dat verschil duidelijk waarneembaar in de beleving van omgevingsgeluid. De groene gevel presteerde daarbij opvallend goed in vergelijking met de straatopstelling met bomen.
“Een groene wand met poreuze substraatstructuur absorbeert geluid door wrijving van lucht in de poriën, waardoor geluid wordt omgezet in warmte”, legt Martijn Lugten, Research Fellow bij AMS Institute, uit. De onderzoekers wijzen erop dat groene gevels bovendien relatief weinig ruimte innemen, waardoor ze ook in dense stedelijke contexten toepasbaar blijven.
Verkoelend effect in versteende omgeving
Naast akoestisch comfort onderzocht het Urban Comfort Lab ook het effect van groene gevels op hittestress. In een besloten binnenhof met beperkte windcirculatie en veel warmte-absorberende materialen werd een gemiddelde temperatuurdaling van 1°C gemeten.
Dat effect werd gerealiseerd terwijl slechts 6% van het geveloppervlak was ingevuld met een SemperGreenwall. Volgens de onderzoekers kan het verkoelende effect in openere straatprofielen of bij grotere vergroening nog sterker uitvallen. De verkoeling ontstaat voornamelijk door de verdamping van vocht via de planten, waardoor de omgevingstemperatuur lokaal afneemt.
Positieve impact op luchtkwaliteit
Ook de invloed van groene gevels op de luchtkwaliteit maakte deel uit van het onderzoek. Daarbij werden concentraties fijnstof (PM10, PM2.5 en PM1) en stikstofoxiden (NOx) gemeten.
Volgens de onderzoeksresultaten zorgde de SemperGreenwall voor een reductie van 8 tot 15% in de concentratie van deze schadelijke stoffen. Daarmee bevestigt het onderzoek volgens de betrokken partners dat vergroening niet alleen esthetische voordelen biedt, maar ook kan bijdragen aan een gezondere stedelijke leefomgeving.
Relevantie voor toekomstige stadsontwikkeling
De inzichten uit het Urban Comfort Lab zijn volgens de onderzoekers niet uitsluitend relevant voor luchthavengerelateerde locaties. Ook in drukke woonomgevingen, bij scholen, zorginstellingen of infrastructuurprojecten kunnen groene gevels bijdragen aan een beter stedelijk comfort. Daarmee sluit het onderzoek aan bij de bredere zoektocht naar klimaatadaptieve en natuurinclusieve oplossingen binnen hedendaagse architectuur en stadsontwikkeling.