331 INI – Rénovation de deux immeubles de logements sociaux dans la Cité Moderne 92

ontwerpopdracht

Ingrijpende renovatie van sociale woningen in de Cité Moderne (V. Bourgeois), gericht op het verenigen van erfgoedbehoud en aanpassing aan hedendaagse normen. De opdracht betreft de transformatie van 45 eenheden naar 28 kwalitatieve en diverse woningen (van 1 tot 4 kamers), met integratie van 30% grote woningen en aangepaste units voor personen met beperkte mobiliteit (PMR). Het project verbetert de bewoonbaarheid (doorgaande woonkamers, heldere indeling, volledige uitrusting), de energieprestaties en de naleving van de regelgeving (RRU, EPB, brandveiligheid), terwijl het de oorspronkelijke architecturale en stedelijke kwaliteiten respecteert.

uitdagingen en antwoorden

De belangrijkste uitdaging bestond erin te interveniëren op een beschermd modernistisch erfgoed, dat in zeer slechte staat verkeerde, zonder de identiteit ervan aan te tasten. In plaats van een ingrijpende transformatie hanteert het project een 'actieve conservatieve' benadering: behoud van de structuren, restauratie van de gevels (tyrolisch pleisterwerk), en fijne reorganisatie van de typologieën. De technische beperkingen (kleine ruimte, gebrek aan uitrusting, lage energieprestaties) worden opgelost door gerichte ingrepen: doorgaande woonkamers, biobased binnenisolatie, nieuwe PMR-toegangen via geheractiveerde steegjes. Het project balanceert zo erfgoedrespect, gebruikskwaliteit en budgetbeheer.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Duurzaamheid wordt op meerdere niveaus uitgedrukt: maximaal behoud van het bestaande (vermindering van de ecologische voetafdruk), hergebruik van elementen (timmerwerk, deuren) en het gebruik van biobased materialen zoals hennepkalkbeton. De binnenisolatie verbetert de energieprestaties terwijl de historische gevels worden behouden. Het project geeft ook waarde aan de buitenruimten met doorlaatbare bodems, de heractivatie van steegjes en een doordacht beheer van regenwater. Tot slot zorgen de typologische mix en de aanpasbaarheid voor PMR voor sociale duurzaamheid en langetermijnflexibiliteit.

motivatie

Dit project toont aan dat een erfgoedrenovatie zowel veeleisend, duurzaam als sociaal betrokken kan zijn. Het biedt een geloofwaardig alternatief voor gestandaardiseerde zware renovaties door het modernistische erfgoed te respecteren en de bewoonbaarheid radicaal te verbeteren. De geïntegreerde aanpak — erfgoed, milieu en sociaal — levert een sobere, precieze en reproduceerbare architectuur op voor sociale huisvesting. Door de oorspronkelijke kwaliteiten te heractiveren en tegelijkertijd in te spelen op hedendaagse uitdagingen, vormt het een inspirerend model voor de transformatie van het bestaande woningbestand.