Bon Air 347

ontwerpopdracht

Het project, geïnitieerd door de gemeente Anderlecht, bestaat uit de opmaak van een richtplan voor de wijk Bon Air, gekoppeld aan een ontwerpopdracht voor de publieke ruimte. In een context waarin het budget voor de publieke ruimte nog niet was vastgelegd, had de aanpak als doel een strategische en gefaseerde visie te ontwikkelen die toekomstige investeringen kan sturen. Het richtplan identificeert en structureert zes pleinen die als ankerpunten binnen de wijk worden herontwikkeld, met aandacht voor mobiliteit, gebruik en landschap. Het betreft zowel een kaderstellend project als de concrete realisatie van publieke ruimte.

uitdagingen en antwoorden

De belangrijkste uitdaging lag in het herdefiniëren van de publieke ruimte, terwijl de verkeerslogica grondig werd veranderd. De transformatie van de wijk hield namelijk de invoering van éénrichtingsverkeer in, een structurele wijziging die mogelijk weerstand kon oproepen. Om dit aan te pakken, steunde het project op een duidelijk richtplan dat mobiliteit en gebruik combineerde, om de voordelen op het gebied van veiligheid, leefkwaliteit en ruimte-appropriatie te tonen. De heraanleg van de pleinen diende als concreet instrument om deze transitie te begeleiden en de verbetering van de leefomgeving zichtbaar te maken.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Het project maakt deel uit van een brede duurzaamheidsaanpak door de impact van de auto te verminderen via verkeersrust en éénrichtingslussen, waardoor de veiligheid en zachte mobiliteit worden bevorderd. De aanpak steunt op het sneckdown-principe, waardoor ruimte vrijkomt voor voetgangers en natuur. De bodemdoorlatendheid wordt versterkt om het regenwater beter te beheren, en bestaande materialen worden hergebruikt: de onder het asfalt teruggevonden kasseien worden opnieuw ingezet op de nieuwe pleinen of andere locaties, wat de winning en het transport van materialen beperkt.

motivatie

Dit project verdient een Architectura Award omdat het een emblematisch Brussels vraagstuk aanpakt: de impact van de auto op woonwijken en de leefkwaliteit. Door Bon Air te herontwerpen, biedt het een hedendaagse visie op de tuinwijk, waarbij zachte dichtheid, rustige mobiliteit en collectief gebruik van de publieke ruimte worden gecombineerd. De herinrichting van straten en pleinen creëert een evenwicht tussen verkeer, natuur en sociale functies, terwijl bestaande materialen worden hergebruikt en duurzame principes worden geïntegreerd. Het project vormt zo een sensitief en exemplarisch model voor stedelijke transformatie in Brussel.

Op welke manier draagt dit project bij tot het welbevinden van bewoners, klanten of gebruikers?

Dit project draagt bij aan het welzijn van de gebruikers door heldere, vloeiende en functionele ruimtes te bieden, aangepast aan hedendaagse leefwijzen, terwijl een warme en gastvrije sfeer behouden blijft. Het herstel van historische elementen en het gebruik van gezonde materialen versterken het zintuiglijk comfort en de kwaliteit van de binnenlucht. Gerichte ingrepen en ruimtelijke coherentie creëren een rustige en harmonieuze omgeving waarin verleden en heden samenkomen, en die zowel sereniteit, inspiratie als plezier in wonen of werken bevordert.

Op welke manier is het project een toonbeeld van een klimaatbestendige aanpak?

Het project vormt een model voor stedelijke klimaatweerbaarheid. Door het verkeer te pacificeren en de voetgangersruimtes te herwaarderen, wordt het hitte-eilandeffect beperkt en de biodiversiteit bevorderd. De doorlatendheid van de bodem en het beheer van regenwater op de pleinen zorgen voor opslag en filtering van water, waardoor overstromingsrisico’s verminderen. De integratie van diverse beplanting op de pleinen en de aangelegde groene heuvel verbetert het microklimaat en de thermische regulatie van de wijk. Zo wordt Bon Air een concreet voorbeeld van duurzame aanpassing voor hedendaagse tuinwijken.