Bottelarij Leuven 246

ontwerpopdracht

De Bottelarij, gelegen op een voormalige industriële site bij de Leuvense Vaartkom, is een energiezuinige woonwijk met eengezinswoningen, appartementen en studentenunits/assistentiewoningen. Het ontwerp grijpt terug naar de vormentaal van de historische buur - het begijnhof - met varianten op de steegjes, tuinmuren, de lichte, gekaleide gevels en het groene schrijnwerk. Tezelfdertijd is er ook het contrast tussen de ruwe gevels en het nadrukkelijk lineaire raamwerk, geaccentueerd door de lintelen. De woningen vormen de basis en worden verticaal uitgebreid met aparte wooneenheden, bereikbaar via passerelles en betonnen buitentrappen. Dit flexibele concept laat diverse woonvormen toe. Kleine straten, pleinen en tuinpaden creëren een verweven buurt met ruimte voor ontdekking en ontmoeting.

uitdagingen en antwoorden

De grootste uitdaging zat in het verzoenen van een hybride woonprogramma met strikte randvoorwaarden. Elke woning combineert een gezinswoning met een bovenliggende unit die flexibel inzetbaar is als uitbreiding, zorgunit of studentenhuisvesting. Die programmatische gelaagdheid botste frontaal met brandveiligheid: één trap moest tegelijk functioneren als private circulatie én als veilige vluchtweg. Tegelijk vroegen de uiteenlopende regelgevingen per gebruiksvorm om een precieze afstemming. Daarnaast vereiste de ondergrondse parking onder het volledige openbaar domein een atypische organisatie van nutsleidingen via centrale verdeelkanalen. Tot slot droegen specifieke overstromingsniveaus en de nabijheid van de Dijle ook bij aan de extra uitdagende bouwcontext.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

De duurzaamheid van het project zit in hoofdzaak in de structurele flexibiliteit van de woningen. Elke unit is opgevat als een meegroeiend woonmodel: een starter kan een deel verhuren als unit met 3 studentenkamers, later integreren in de woning of inzetten als zorgunit voor familie of ouders. Deze aanpasbaarheid is een uniek concept en speelt in op variërende mogelijkheden en behoeften van bewoners. Op technisch vlak wordt dit project ondersteund door geothermische en lucht-waterwarmtepompen en zonnepanelen. Ook de leefkwaliteit onderstrepen we: de grote ramen van deze doorzonwoningen laten veel daglicht binnen. Minstens even belangrijk is de sociale duurzaamheid: door verschillende woonvormen te combineren ontstaat een gemengd woonmilieu waar generaties en gebruikers elkaar versterken.

motivatie

De Bottelarij is bijzonder omwille van haar toekomstgerichte aanpak van wonen in de stad en haar sterke verankering in zowel de historische als sociale context. In dit proces waakte het ontwerpteam erover om met het erfgoed in relatie te gaan, maar het nooit te imiteren en het dus bovenal in zijn eer te laten. Door subtiele contrasten tussen oud en nieuw wordt het erfgoed gerespecteerd én versterkt. Tegelijk creëert de mix van woontypologieën een inclusieve leefomgeving over de generaties heen. De flexibele woonstructuur speelt in op veranderende levensbehoeften, met combineerbare woonvormen onder één dak. Passerelles en buitentrappen stimuleren levendigheid en sociale interactie. Zo groeit De Bottelarij uit tot een echte gemeenschap en een voorbeeld van doordachte stadsontwikkeling.