Community Land Trust 46

ontwerpopdracht

Het project van 34 woningen in Gent Meulestede wordt opgevat binnen een Community Land Trust, waarbij de bewoners gebruiksrecht krijgen over de grond waarop ze bouwen, zonder er eigenaar van te worden. Hierdoor komt betaalbaar wonen een stap dichter. Als eerste CLT-project in Vlaanderen is dit een pilootproject dat impuls moet geven voor het verder verspreiden van het CLT-model. De opdracht kadert tevens binnen de voorstudie Muide Meulestede Morgen, met bijzondere aandacht voor de buurt en gemeenschapsvorming. De opdracht bestond er in om de 34 woningen, gemeenschapsruimte en buitenruimte te bouwen mét behoud van buitenruimte.

uitdagingen en antwoorden

De uitdaging lag in het behoud van open ruimte én het garanderen van woonkwaliteit bij een uitdagend programma van 34 woningen. Er wordt gekozen voor een compacte en innovatieve schakeling waarbij het onderscheid tussen woning en appartement achterwege wordt gelaten. Woonunits worden gestapeld en gegroepeerd rond een groene ruimte, wat zorgt voor een minimale footprint. Ze staan via doorzon leefruimtes, voortuinen en toegangen maximaal in contact met de tuin. Een collectieve voortuin over de volledige lengte van de gevel zorgt voor een residentiële aanblik en creëert privacy tussen de woningen en de publieke tuin. Gemeenschappelijke functies (studio, wasserette) zijn dan weer bewust geplaatst bij de collectieve tuin om de drempel te verlagen en het sociaal contact te stimuleren.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Duurzaamheid in het project uit zich in eerste instantie op sociaal vak door het CLT-model. De grond blijft gemeenschappelijk wat ervoor zorgt dat gezinnen met bescheiden inkomen eigenaarschap én woonzekerheid kunnen verwerven. Door de compacte stapeling van woningen en appartementen ontstaat er ruimtelijke duurzaamheid; een slim en compact gebouw waar veel ruimte is voor open en groen gebied, met een collectieve tuin als groene long binnen de wijk. De technieken van het gebouw zijn uiteraard fossielvrij en zijn zo veel mogelijk collectief opgevat. Er is ruimte voorzien voor natuurinclusie: vergroening van gevels, daken en buitenruimtes, wat bijdraagt tot klimaatrobuust en milieubewust wonen.

motivatie

Het project verdient erkenning voor zijn innovatieve en doordachte samenspel van architectuur, sociale inclusie en ruimtelijke kwaliteit. Dankzij intelligente stapeling op beperkte oppervlakte ontstaat veel kwalitatieve woonruimte, zonder in te boeten aan groen of leefkwaliteit. De balans tussen privacy en collectiviteit — met doorzon-leefruimtes, private tuinen, en gedeelde voorzieningen — getuigt van een scherp concept. Bovendien biedt het CLT-model een duurzaam en sociaal vernieuwend woonalternatief, wat het een voorbeeld maakt voor betaalbaar én collectief wonen in Vlaanderen. De combinatie van rationeel ontwerp, architecturale zuiverheid en maatschappelijke meerwaarde maakt dit project een toonbeeld van sociaal duurzaam wonen. Hierdoor verdient dit project een architectura-award.