Condor 235

ontwerpopdracht

Twee woonblokken worden op de uiteinden van een braakliggende rest-site ingepland. Tussenin ontstaat een publiek park - een groene oase midden in een voorstedelijke context van Molenbeek. Op initiatief van de architecten wordt het gemeenschappelijke programma van het wonen losgetrokken, en landt het in het park als centraal ontmoetingspaviljoen. Een conciërgewoning op de eerste verdieping garandeert sociale controle en veiligheid. Het samenspel van de twee private woonblokken - opgesteld als twee poortwachters aan de rand van het park - en het publieke tussengebied met centraal ankerpunt creëert gunstige condities voor bewoners en bezoekers. De architectuur laadt de site op tot een ontbrekend puzzelstukje in haar buurt.

uitdagingen en antwoorden

Veel projecten in de (Brusselse) randstad falen omwille van een beperkte of eenzijdige aandacht voor de sociale dimensie van de architectuur. Deze sociale context is dan ook de grootste uitdaging in dergelijke projecten. Het vergt een goed begrip van de context om juist te antwoorden – en naar dergelijke antwoorden blijven we doorheen verschillende sociale huisvestingsprojecten verwoed zoeken. Voor Condor werd sterk ingezet op sociale controle. Enkele ontwerpkeuzes – transversale woningen met optimaal zicht, het (conciërge)paviljoen, de fluïde afstemming van paden en volumes – zorgen voor een zachte, continue en toch sterk aanwezige sociale interactie. De panoptiek op site is bij Condor niet negatief of limiterend: doorheen de architectuur wordt ze vertaald tot positief begrip.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

Inzake duurzaamheid houden we als bureau enkele basisprincipes voor ogen. De architectuur moet compact zijn, met uitgepuurde plannen en een flexibel casco met toe-eigenbaar ruimtegebruik. In Condor genereren een logische stapeling van de appartementen en een eenvoudige structurele opzet zonder dragende wanden mogelijkheden als flexibel model. Naast een inzet op hoogstaande technieken – de Brusselse overheid stelt hoge eisen – willen we dus vooral ook de sociale duurzaamheid van het project benadrukken. Hierbij verzoenen enkele slimme ingrepen soms volledig het ecologische en sociale verhaal: door duplexwoningen in de kroon van één van woonvolumes en het centrale paviljoen werd het BVO en de mix aan functies opgedreven. Resultaat: minder verharding, meer groen, meer woon- en stadskwaliteit.

motivatie

Bij sociale huisvesting zijn zware Spartaanse volumes en wijdse gemaaide grasvlaktes conventioneel alomtegenwoordig, en helaas problematisch. Met welgekozen materialen, een bijzonder plan en een fijn stalen belijning meet Condor zich een symbolische elegantie aan, brengt ze lichtheid en identiteit binnen in een eerder monotone buurt. Hiermee verheffen de gebouwen zich boven enkele massieve buren – doch doen ze dat zachtaardig en subtiel. Ook het landschap is anders dan we doorgaans bij sociale woningbouw aantreffen. Dankzij het niveauverschil op site ontstaat een glooiend en weelderig groen maaiveld dat zich omheen de bouwvolumes wentelt. Het centrale paviljoen zorgt tevens voor het welslagen van deze groenruimte. Hierdoor werpt Condor zich op als een ontbrekend puzzelstukje in haar buurt.