Crabe Fantôme 27

ontwerpopdracht

De opdracht betrof de transformatie van een voormalig restaurant van meer dan 500 m² in Watermaal-Bosvoorde tot een eengezinswoning. Het lastenboek werd opgesteld vanuit een toekomstgerichte vraagstelling: hoe kan een dergelijke oppervlakte op duurzame wijze worden bewoond? Gezien de intentie van de opdrachtgevers om er minstens tien jaar te wonen, bestond ons antwoord erin te anticiperen op de evolutie van het gebouw. Het doel was een infrastructuur te ontwerpen die zonder ingrijpende sloopwerken kan evolueren van een eengezinswoning naar een collectieve woonvorm.

uitdagingen en antwoorden

De grootste uitdaging was de transformatie van een mono-georiënteerde langgevelhoeve van 32 m lang en 4,50 m breed tot een flexibel woongeheel. Hoe vandaag bewonen en morgen vlot opsplitsen? We bevrijdden het perceel door de bebouwde oppervlakte te verkleinen en ontwierpen een evolutieve infrastructuur. Twee verticale circulatiekernen maken een overgang van twee naar drie woningen mogelijk met minimale ingrepen. Een subtiele dakopbouw benut de zolder optimaal met een kwalitatieve een-slaapkamerwoning en openklapbare loggia.

In hoeverre is het een duurzaam project in de brede betekenis van het woord?

De duurzaamheid van Le Crabe Fantôme gaat verder dan louter thermische prestaties; ze is vooral temporeel en structureel. Door de veranderbaarheid van het gebouw te anticiperen, vermijden we de geprogrammeerde veroudering van een woning die slechts aan specifieke noden beantwoordt. Het project beperkt zijn CO₂-uitstoot door maximaal behoud en hergebruik van de bestaande structuur en door het gebruik van biogebaseerde materialen voor de nieuwbouw. Het perceel werd onthard en voorzien van een intensief groendak. Flexibiliteit in gebruik fungeert als ecologische hefboom en waarborgt langdurige relevantie.

motivatie

Le Crabe Fantôme verdient deze prijs omdat het een pragmatisch en visionair antwoord biedt op de wooncrisis. Het toont aan dat de architect niet alleen ruimte ontwerpt, maar ook het voortbestaan ervan ensceneert. Met een zuinig middelengebruik en een scherpe lezing van het bestaande patrimonium wordt een programmatische beperking omgezet in een kans voor kwalitatief collectief wonen. Het is een manifest voor een “gelukkige” en omkeerbare verdichting. Dit project bekronen betekent een praktijk waarderen die evolutiviteit en planintelligentie centraal plaatst in de ecologische transitie, voorbij de gangbare normen.